Jost's
Jost's, ABD'nin Missouri eyaletindeki St. Louis kentinde uzun ömürlü bir pipo ve tütün dükkânının, aynı zamanda bu dükkân adına satılan pipoların adıdır. İşletme Almanya'dan göç etmiş bir ağaç tornacısının şemsiye tezgâhı olarak başladı, kuruluşundan kapanışına kadar aynı ailenin elinde kaldı ve 1980'lerde kapandı. Jost's damgalı pipoların büyük bölümü Londra'da Comoy's tarafından üretilmiş, bir bölümü ise dükkânın kendi tezgâhında oyulmuştur.
Şemsiyeden pipoya
Kurucu Henry Jacob Jost, 7 Şubat 1870'te Almanya'nın Hessen bölgesinde doğdu, zanaatını orada öğrendi ve 1890'ların başında Amerika'ya göç ederek 1895'te vatandaşlığa geçti. "Duke" lakabıyla anılan Jost, 1899 itibarıyla St. Louis şehir rehberlerinde tornacı olarak görünür. Dükkânın kuruluş yılı kesin değildir: 1939 tarihli bir gazete yazısı 1892'yi verirken aileden bir ölüm ilanı 1905'i işaret eder; iki tarih de olayların çok sonrasında kaleme alınmıştır.
Rehber kayıtları işin nasıl evrildiğini daha güvenilir biçimde gösterir. 1909'da Jost yalnızca şemsiyeci olarak listelenir; 1914'te listeye pipolar eklenir ve kent merkezinde ikinci bir adres belirir. 1921'e gelindiğinde şemsiyeler tamamen düşer, geriye yalnızca pipo kalır. Ürün yelpazesi değişirken tezgâh aynı kaldı; şemsiye sapı da baston da pipo da aynı torna işçiliğine dayanıyordu ve dükkân bastonları 1970'lere kadar rafında tuttu. İşletme 1936 dolaylarında "H. J. Jost & Son" adını aldı; buradaki "oğul", 1901 doğumlu Louis William Jost'tur.
Adah Jost ve Harvey Raspberry
Louis 1940'ta genç yaşta ölünce dul eşi Adah, kayınpederiyle birlikte işletmenin ortak sahibi oldu; Henry'nin 1954'teki ölümünün ardından tek sahip olarak dükkânı kapanışına kadar elinde tuttu. Dönemin St. Louis basınında "Mrs. Henry A. Jost" adıyla anılan ve pipo içen bir kadın işletmeci olarak dikkat çeken kişinin Adah olduğu ileri sürülür; bu, doğrudan bir belgeye değil aile tarihiyle basın kayıtlarının karşılaştırılmasına dayanan bir çıkarımdır. Adah'ın müşterilere dükkânda pipo içme dersi verdiği de aktarılır.
1960 dolaylarından itibaren günlük işleyiş Harvey Newell Raspberry'ye (1914-2007) emanet edildi. Arkansas doğumlu Raspberry 1940 nüfus sayımında bir pipo dükkânında tezgâhtar olarak kayıtlıdır; söz konusu dükkân Jost's ise aynı işletmede kırk yılı aşkın çalışmış olur. Ölüm ilanına göre 1984'te emekliye ayrıldı. Ondan önce dükkânın tamir ve yapım işlerini Bill Collins adlı yerel bir pipocu görmüştü. 1983'te kurulan H. J. Jost & Son, Inc. şirketinin eyalet sicil kaydında da Raspberry'nin adı tescilli temsilci olarak geçer; kaynaklarda rolü kimi zaman yönetici, kimi zaman sahip diye anılsa da sahiplik iddiasını doğrulayan bir belge yoktur.
Dükkân, ilk binası yıkılınca 1960'larda kent merkezindeki Famous-Barr mağazasının otopark rampasının altındaki yeni bir yere taşındı. Kapanış tarihi için kaynaklar 1984 ile 1988 arasında değişir.
Damgalar ve pipolar
Jost's adıyla satılan pipoların çoğu Comoy's imalatıdır ve bunu damgadan ayırt etmek görece kolaydır: sapın bir yüzünde "Jost's" ile onun altında kavisli "Olde England" ibaresi, karşı yüzünde "Made in England" yazısı ve biçim numarası yer alır. Numaranın başındaki "J" harfi Comoy's çıkışının en güvenilir işaretidir; ağızlıklarda da daire içine alınmış bir J damgası görülür. Katalog birkaç kademeye ayrılmıştı: en üstte Old English De Luxe ve Supreme, ortada Virgin Briar Supreme, girişte Thames Briars ile kumlanmış modeller; kurucunun lakabını taşıyan Dukes Briars ise en alt basamaktı.
Dükkânın kendi tezgâhında biten pipoları ayırt etmenin ölçütü damganın yokluğudur: İngiltere ibaresi taşımayan örnekler Raspberry'ye bağlanır. Bunlarda hazne tepesi çoğu zaman briyar kökünün işlenmemiş plato yüzeyiyle bırakılır, sap düzgün bir silindire indirilmeden budaklı hâliyle korunur; sonuç, fabrika kalıbına alışkın bir göze hemen yabancı gelir. Uzun saplı Canadian örnekleri bu grubun bilinen biçimleri arasındadır. Dükkân ayrıca kendi adıyla tütün harmanları hazırlatıyordu; müşteri anlatılarında Virginia, Deluxe ve Old English adları geçer, ancak bunları doğrulayan bir katalog kaydı yoktur.