Het Slijpen van de Mondstuksleuf (Cutting the Slit)

Het slijpen van de mondstuksleuf is het proces waarbij het ronde luchtkanaal aan het uiteinde van het mondstuk (stem) dat in de mond komt, wordt omgevormd tot een platte opening. Deze opening heet de sleuf (slit), en het verdikte uiteinde waarin de sleuf wordt aangebracht heet de beetknop (button). Dit proces volgt nadat de mondstukstaaf is geboord en ruw gevormd, en wordt met de hand uitgevoerd; bij kant-en-klare gegoten mondstukken wordt dit echter vaak in de fabrieksstaat gelaten.

Geometrie en Effect op de Trek

In een pijp is de doorsnede van het luchtkanaal niet overal gelijk. Het gat in de steel, doorgaans zo'n 1/8 tot 3/16 inch, versmalt naar het uiteinde van het mondstuk toe tot ongeveer 1/16 inch; wanneer het boren klaar is, blijft aan het uiteinde van de staaf een stuk van ongeveer een halve inch op deze smalle diameter. Precies in dit laatste gedeelte wordt de sleuf aangebracht, met als doel het volume van de versmallende doorsnede op een platte manier terug te winnen. Hoe zorgvuldig de rest van het kanaal ook geboord is, als de laatste centimeters gesloten blijven, wordt aangenomen dat de openheid van de trek verloren gaat; scherpe hoeken en abrupte overgangen worden eveneens beschouwd als factoren die de luchtstroom verstoren. Voor het materiaal en de algemene vormgeving van het mondstuk kan worden gekeken naar de items mondstukbewerking en mondstukmaterialen.

Toepassing in de Werkplaats

Het gereedschap voor het maken van de sleuf is eenvoudig: een roterend handgereedschap (van het Dremel-type) met fijne frezen, een diamantfrees met zeer kleine diameter, een boortje van 1/16 inch, naaldvijlen, smalle schuurstroken en polijstpasta. In werkplaatsen die een draaibank gebruiken, wordt het boortje op de losse kop bevestigd; de details van het draaiwerk worden behandeld in het item boren op de draaibank.

Het werk verloopt in drie stappen. Eerst wordt met een fijne frees aan het uiteinde van het kanaal enkel een smalle richtinggevende geleidesnede gemaakt; deze snede alleen telt nog niet als een open luchtweg. Vervolgens worden de hoeken die onderin de snede zijn overgebleven met de kleine diamantfrees afgevlakt, en wordt de opening met behulp van het boortje ongeveer een inch naar binnen verbreed. Ondertussen worden de symmetrie van beide zijden en de openheid van de trek voortdurend gecontroleerd. Tot slot worden de oneffenheden met naaldvijlen en schuurstroken weggewerkt; het binnenoppervlak wordt gepolijst door een pijpenrager die is doordrenkt met verwarmde polijstpasta door de sleuf te halen.

Kenmerken van een Goede Sleuf

Volgens de gangbare opvatting mag de afgewerkte sleuf niet hoger zijn dan het aanvankelijk geboorde kanaal van 1/16 inch, en moet de benodigde doorsnede worden verkregen door zijwaartse verbreding. Doordat de hoogte beperkt blijft, blijft de beetknop dun, waardoor het mondstuk comfortabel tussen de tanden ligt. Er is geen speciaal gereedschap nodig voor de controle: wanneer het mondstuk alleen in de mond wordt genomen en aangetrokken wordt, mag er geen merkbare weerstand voelbaar zijn, en moeten beide zijden van de sleuf met het blote oog symmetrisch ogen. Voor de plaats van deze stap binnen het gehele proces kan het item pijpenmakerij worden geraadpleegd.