De Briarpijpenmarkt van Vandaag

De hedendaagse briarpijpenmarkt is een versnipperd domein waarin producenten van zeer uiteenlopende schaal en talrijke, van elkaar onafhankelijk opererende verkoopkanalen tegelijk actief zijn. Halverwege de twintigste eeuw was de pijp een product dat door een handvol fabrieken werd gemaakt en in de plaatselijke tabakswinkel op de plank lag. Vandaag staan naast seriematige merken eenmansateliers, onlineverkopers, de tweedehandsmarkt en veilinghuizen naast elkaar. Omdat er geen instantie is die de jaarlijkse verkoopcijfers van de sector systematisch bijhoudt, kan de omvang van de markt niet met exacte cijfers worden beschreven, maar hooguit worden geschetst aan de hand van de activiteit binnen deze kanalen.

De producentenkant: fabriek en atelier

Producenten die briar verwerken, vallen grofweg in twee groepen uiteen. De eerste groep bestaat uit fabrieksmerken die met vaste mallen en modelnummers werken. De tweede groep bestaat uit onafhankelijke ambachtslieden die elke pijp afwerken volgens hun eigen vormopvatting. Volgens de door Ben Rapaport samengestelde lijst zijn er vandaag in 54 landen ambachtslieden die briarpijpen maken; het aantal namen op de lijst bedraagt ongeveer 800. Ook landen zonder eerdere pijptraditie, zoals Albanië, Indonesië, Letland en Vietnam, zijn inmiddels in dit overzicht opgenomen. De twee groepen verschillen niet alleen in productieschaal, maar ook in de manier waarop ze de koper bereiken: een fabrieksmerk is zichtbaar via een dealernetwerk en een modelcatalogus, terwijl de ambachtsman meestal via zijn eigen website en socialemediakanalen rechtstreeks contact legt met de koper.

De verandering van verkoopkanalen

De klassieke pijler van de markt, de plaatselijke tabakswinkel, is al geruime tijd in verval. Het meest genoemde voorbeeld van deze inkrimping is de Tinder Box-keten, in 1928 geopend en later uitgegroeid tot een landelijk dealernetwerk in de Verenigde Staten; volgens de gegevens sloot de eerste winkel van de keten in 2007, en is het aantal vestigingen ten opzichte van de piekperiode sterk teruggelopen. In dezelfde jaren daalde ook het aantal onafhankelijke kleine tabakswinkeliers.

Andere kanalen hebben de opengevallen plaats ingenomen. Onlineverkopers hebben de geografische barrière tussen koper en producent weggenomen, en de handel in estate-pijpen, waarbij gebruikte pijpen worden gerepareerd en opnieuw in omloop gebracht, is uitgegroeid tot een eigen markt op zich. Beurzen zijn intussen het middelpunt geworden van zowel handel als kennismaking; de grootste hiervan is de beurs die de Chicagoland Pipe Collectors Club sinds 1996 elk jaar in mei organiseert in de staat Illinois. De club, die meer dan driehonderd leden telt, organiseert deze bijeenkomst al ruim dertig jaar; de rol van dit soort clubs wordt behandeld in het artikel geschiedenis van pijpenclubs. In recente jaren zijn hier online veilingen bijgekomen: bij de vier "Premier Pipe"-veilingen die het in New Jersey gevestigde Taurus Auctions tussen 2021 en 2022 organiseerde, wisselden meer dan duizend pijpen van eigenaar. De geschiedenis van dit kanaal staat in het artikel pijpenveilingen.

Veel keuze, moeilijke beslissing

De toename van het aantal kanalen legt de koper honderden op elkaar lijkende opties voor. Naast de klassieke mallen zijn vrije interpretaties opgekomen met namen als volcano, acorn en blowfish, en is het gebruikelijk geworden dat dezelfde vorm bij verschillende ateliers een andere naam draagt; de eigen geschiedenis van deze naamgeving wordt behandeld in het artikel oorsprong van briarpijp-vormnamen. Dat een groter aantal opties de beslissing niet altijd vergemakkelijkt, is een veelgenoemde bevinding in consumentenonderzoek: in het in 2000 gepubliceerde experiment van Sheena Iyengar en Mark Lepper trok een supermarktkraam met 24 soorten jam meer belangstelling, maar leidde slechts in 3 procent van de gevallen tot een aankoop; bij een kraam met slechts zes soorten lag dit percentage op 30 procent. Omdat dit effect in latere studies niet onder alle omstandigheden werd herhaald, wordt de bevinding vandaag niet als een vaste regel maar als een aanwijzing voor een tendens beschouwd.

Deze uitbreiding drukt vooral op twee groepen. De beginner, die niet kan inschatten welke vorm bij hem past, wordt geconfronteerd met tientallen vergelijkbare opties; de criteria om in het begin op te letten, zijn samengebracht in het artikel keuze van de eerste pijp. De andere groep bestaat uit rokers voor wie de toegang tot de markt moeilijker is geworden door de sluiting van winkels: voor de koper die niet vertrouwd is met online winkelen of niet naar een beurs in een andere stad kan reizen, is nog geen kanaal ontstaan dat de plaats van de plaatselijke tabakswinkel inneemt.