Amorelli

Amorelli is een Italiaans pijpenatelier, gevestigd in het landinwaarts gelegen Caltanissetta op Sicilië en genoemd naar zijn oprichter Salvatore "Totò" Amorelli. Volgens de registraties maakte Amorelli zijn eerste pijp in 1979 en zette hij zijn productie in de daaropvolgende jaren met een klein team voort, waardoor het merk ook buiten Italië bekend werd. Het atelier valt op doordat het, buiten de gevestigde Italiaanse pijpenmakerij die geconcentreerd is rond Pesaro en Como in het noorden, een apart, van het eiland afkomstig centrum vormt.

Siciliaanse briar en voorbereiding

De meest opvallende keuze van Amorelli is dat het zijn kloten uit slechts één regio betrekt: het atelier bewerkt uitsluitend funda-wortel (briar) die op Sicilië is verzameld. In de bronnen wordt vermeld dat de kloten worden gewonnen in de streek Fiumedinisi nabij Messina, en dat het rooien, koken en laten rusten onder toezicht van de meester gebeurt. Er wordt gemeld dat de blokken vóór verwerking ongeveer vijf jaar buiten worden opgeslagen; dit rustproces is bedoeld om ervoor te zorgen dat de rijping (curing) traag en gelijkmatig verloopt en het hout droogt zonder te barsten. De lichtheid en poreusheid die aan eilandbriar worden toegeschreven, zijn kenmerken die vaak worden herhaald in producentpresentaties; ze berusten niet op een vergelijkende meting, maar op de band die het atelier heeft opgebouwd met zijn eigen materiaal.

Vormfamilies en de gouden ring

De productie van het atelier steunt niet alleen op individuele stukken, maar ook op benoemde vormfamilies. De namen Busbee, Frac, Lyra, Fish Tail, Nail en Ghibli duiden geen kwaliteitsniveau aan, maar een bepaalde combinatie van kop en steel; hierin is een benoemingsopvatting te zien die dichter bij de freehand-traditie ligt dan bij de klassieke Engelse nummering. Opvallende, unieke stukken die buiten deze families vallen, worden "Unicum" genoemd. Elke voltooide pijp wordt beoordeeld op de nerf van het hout en met sterren gewaardeerd: de schaal loopt van één tot vijf, waarbij vijf sterren staan voor de meest uitgesproken nerf.

Het gemakkelijkst herkenbare kenmerk van het merk is de dunne gouden ring op de plaats waar steel en mondstuk samenkomen. De ring is niet louter decoratief: hij dient ook als uitlijningsmarkering die ervoor zorgt dat het mondstuk bij elke bevestiging op dezelfde positie komt te zitten. In de meeste bronnen wordt de ring omschreven als 18-karaats goud. Dezelfde juweliersvaardigheid maakt ook de vervaardiging van unieke stukken met diamantinleg mogelijk.

Bekendheid

Amorelli-pijpen zijn naast in Italië ook verspreid op de markten van Duitsland, de Verenigde Staten, Canada en het Verre Oosten. De faam van het atelier wordt mede gevoed door opvallende, deels op bestelling gemaakte unieke stukken; naar verluidt bestaan er speciale vormen die voor staatslieden en bekende personen zijn gemaakt. Omdat de details van deze stukken meestal berusten op producentpresentaties, zijn ze niet onafhankelijk bevestigd. Daarentegen volgt de alledaagse productie van het merk de lijn die te zien is bij de tweede generatie ateliers van de Italiaanse handgemaakte pijp: een klein aantal meesters, beperkte productie en materiaal dat onlosmakelijk verbonden is met één enkele streek.