Ascorti

Ascorti is een pijpenwerkplaats gevestigd in het stadje Cucciago, in de Noord-Italiaanse provincie Como. De naam van het merk komt van Roberto Ascorti, die in 1980, op slechts tweeentwintigjarige leeftijd, onder zijn eigen naam met de productie begon. Ascorti wordt beschouwd als een van de directe erfgenamen van de rond Como geconcentreerde werkplaatstraditie binnen de Italiaanse pijpenmakerij; deze traditie kreeg vorm in de lijn van Castello en Caminetto.

Familie en oorsprong

De band van de familie met pijpen begon een generatie voor Roberto. Zijn vader Giuseppe Ascorti — in de gemeenschap bekend als "Peppino" — trad in 1959 in dienst bij de Castello-werkplaats in Cantù, verliet die negen jaar later en richtte in 1968 Caminetto op. Voor Roberto, destijds tien jaar oud, werd de pijp zo een onderwerp dat thuis werd besproken. Terwijl hij zijn opleiding aan de kunstacademie volgde, liep hij ook af en aan in de werkplaats; in 1980, op zijn tweeëntwintigste, besloot hij hier zijn enige bezigheid van te maken. Omdat er voor hem geen plaats vrijgemaakt kon worden in de werkplaats van zijn vader, begon hij de productie rechtstreeks onder zijn eigen achternaam. In de kleine bezetting van de eerste jaren waren ook zijn broer Pierangelo en zijn toenmalige verloofde — en latere echtgenote — Silvana aanwezig. Roberto verloor eerst zijn vader en vervolgens zijn broer op jonge leeftijd; hij hield de werkplaats samen met Silvana overeind.

De wegen van de twee merken kruisten elkaar later opnieuw. Caminetto raakte in de crisis toen medeoprichter Luigi Radice eind jaren 1970 vertrok, en staakte in 1986 de productie. Volgens overlevering ging na de sluiting een deel van het oude personeel over naar Ascorti, waardoor het jonge merk kon beschikken over vakmanschap dat zich over de jaren had opgebouwd. De naam Caminetto werd na een lange pauze in 2013 nieuw leven ingeblazen door Tommaso Ascorti, de kleinzoon van Peppino; de twee merken worden vandaag beschouwd als twee afzonderlijke takken van dezelfde familie.

Werkwijze in de werkplaats

Bij Ascorti berust de productie op een aanpak waarbij ieder stuk apart aan de werkbank wordt gevolgd. Bij het ruwe vormgeven doen kleine machines die Peppino Ascorti in de jaren 1970 zelf met de hand maakte, nog altijd dienst. Deze worden niet gebruikt om het aandeel handwerk te beperken, maar om ervoor te zorgen dat elke bewerkingsstap apart en onder controle kan worden uitgevoerd.

Materiaalkeuze staat hoog op de agenda van de werkplaats. De te gebruiken briar-blokken worden gesorteerd op maat, gewicht en gebreken; na de eerste droging in de streek waar de wortel werd gerooid, wordt het materiaal volgens de werkplaats nog ongeveer twee jaar extra laten rusten. Nadat kop en steel zijn geboord, doorloopt de pijp een lange reeks bewerkingen waarbij het gewicht op het handwerk ligt; volgens de werkplaats zelf doorloopt een stuk tot ongeveer negentig grote en kleine fasen voordat het als afgewerkt geldt. Ook de mondstukken worden niet kant-en-klaar ingekocht, maar in de werkplaats zelf uit platen methacrylaat (acrylaat) gesneden.

La Silvana

Silvana Ascorti leerde het briar-vakmanschap vanaf het midden van de jaren 1970 binnen de gelederen van Caminetto. Volgens gegevens uit Pipedia stelde zij, na meer dan dertig jaar ervaring, in 2008 haar eigen naar haarzelf vernoemde serie "La Silvana" samen. De serie, die de klassieke Italiaanse lijn als uitgangspunt neemt, werd aangeboden in twee groepen — glad gepolijst en rustiek — en onderscheidt zich van de reguliere productie door de gekleurde mondstukken en een eigen logo.