Ashton

Ashton is een merk dat in 1983 in Londen werd opgericht en dat binnen korte tijd een plaats verwierf onder de Britse briarpijpen van topklasse. De oprichter, William Ashton-Taylor, leerde het vak in de fabriek van Alfred Dunhill en opende begin jaren tachtig zijn eigen atelier. De oprichtingsjaren van het merk en het verhaal van de oprichter worden behandeld in een apart artikel; de bespreking hier is gewijd aan de productidentiteit, de namen van de oppervlaktebehandelingen en de opbouw van de stempels.

Houtkeuze en olieharding

Een van de kenmerkende keuzes van het atelier is het gebruik van verschillende briarherkomsten al naargelang de afwerking. Bij gladde (smooth) oppervlakken wordt Calabrische briar gebruikt, bekend om zijn hardheid en lichte structuur; voor te zandstralen koppen wordt dan weer Toscaanse briar gekozen, waarvan gezegd wordt dat hij, nadat de zachte aderen zijn verwijderd, een donkere patine aanneemt. De selectie van de blokken was rechtstreeks het werk van de oprichter zelf; hij zou hiervoor tweemaal per jaar naar de briarzagerijen in Italië zijn gereisd.

Wat Ashton van vergelijkbare merken onderscheidt, is echter de olieharding (oil curing). De pijpvormen die van de draaibank komen, worden eerst acht uur verwarmd, vervolgens acht uur ondergedompeld in een mengsel van drie verschillende oliën, en daarna op verwarmde messing pinnen geplaatst en veertien dagen zo gelaten. Het doel is dat de warmte van de pinnen ervoor zorgt dat de olie die uit het hout terugtreedt, ook de in het hout achtergebleven sappen en het bezinksel meesleurt; volgens de fabrikant zijn de pijpen die hieruit resulteren, ongeveer twaalf tot veertien procent lichter dan vergelijkbare pijpen. Volgens de overlevering gaat de methode terug op een in 1915 beschreven toepassing; Ashton-Taylor zou deze door jarenlang experimenteren hebben verfijnd en zou naar verluidt voor zijn eigen versie een Brits patent hebben gekregen.

Oppervlakken, lengtes en stempels

De oppervlaktebehandelingen van het merk worden aangeboden als benoemde series:

• Pebble Grain: Donkergekleurde, diepe zandstraling; geldt als het bekendste uiterlijk van het merk.

• Old Church: Dezelfde zandstraling, maar in natuurlijke kleur gelaten.

• Brindle: Serie waarbij een gezandstraald lichaam wordt gecombineerd met een cumberland mondstuk.

• Sovereign: Gladde afwerking in natuurlijke kleur; exemplaren met een foutloze houtnerf worden bovendien met de toevoeging "SG" hoger gekwalificeerd.

• Claret (Gilt Edge): Gladde afwerking die van bordeaux naar goudgeel overgaat.

• Oak: Gladde afwerking in een donkere tint.

• Achievement: Pijpen met ongewoon vakmanschap, zoals spiraalvormen of bamboe-overgangen.

Diepe zandstraling was tegen de jaren tachtig een techniek die in de Britse productie grotendeels naar de achtergrond was verdwenen. Dat Ashton deze techniek levend hield, geldt als de belangrijkste factor achter de snelle bekendheid van het merk. In de gemeenschap wordt de forse en knoestige oppervlakte van het atelier algemeen op één lijn gezien met de vroege Dunhill Shell-exemplaren. De lengtestempels lopen van klein naar groot: X, XX, XXX, LX en ELX; daarboven, maar alleen te verkrijgen uit zeer grote briarblokken, staat de Magnum-serie.

Voor de datering wordt het getal achter de vermelding "Made in England" gebruikt. Het getal is 3 voor 1983 en loopt elk jaar met één op; met andere woorden, het productiejaar vindt men door het cijfer op het stempel bij 1980 op te tellen. De pijpen van het eerste jaar zijn gestempeld met eenvoudige blokletters en de vermelding "Made in London England", zonder naam van een oppervlaktebehandeling. Volgens de overlevering werden in 1983 slechts eenendertig pijpen gemaakt. Eveneens volgens de overlevering werd een deel van de pijpen die halverwege de jaren negentig naar Amerika werden verstuurd, zonder jaartal gestempeld, omdat het oude jaartal de verkoop zou bemoeilijken.

Mondstuk en huidige status

De mondstukken worden met de hand gesneden uit staafmateriaal. Lange tijd werd vulcaniet gebruikt; volgens de overlevering werd begin jaren negentig een materiaal genaamd Ashtonite toegevoegd, dat wordt beschreven als een mengsel dat zich tussen vulcaniet en acryl bevindt en iets harder is dan gewoon vulcaniet. Omdat het gebruik van beide materialen naast elkaar doorliep, komen bij pijpen uit diezelfde periode beide soorten voor. Lichamen van het atelier die buiten de norm vielen, werden apart gestempeld onder de naam Romford.

William Ashton-Taylor overleed op 16 september 2009; de productie ging in zijn laatste jaren over op Jimmy Craig, die naast hem had gewerkt. Van Craig wordt gezegd dat hij zowel de mondstukken als de geleidingsuiteinden (tenon) nog altijd uit massief vulcaniet snijdt. Het merk wordt tot op vandaag voortgezet, met dezelfde harding en zandstraling, als een kleinschalig atelier.