Axel Glasner

Axel Glasner (geb. 1967, Trier) is een pijpenmaker die actief is in de Duitse deelstaat Rheinland-Pfalz en die zichzelf, zonder ooit bij iemand in de leer te zijn geweest, het vak heeft aangeleerd. Al meer dan dertig jaar produceert hij in de omgeving van Trier, in een oude boerderij waar hij met zijn gezin woont. Vanwege zijn beheerste geometrie en de strakke overgangen tussen oppervlakken wordt hij gerekend tot de bekende namen van de hedendaagse Duitse pijpenmakerij.

De weg

Glasners opleiding staat in een indirecte relatie tot het ambacht: hij volgde eerst een opleiding tot timmerman, en studeerde daarna sociale pedagogiek in Keulen. Zijn studietijd valt in het begin van de jaren 1990, en juist in die periode vindt de bepalende ontmoeting plaats; de eigenaar van de tabakszaak in de stad, Peter Heinrichs, die geldt als expert op het gebied van pijpen en tabak, stelt hem voor om zijn eigen pijpen te maken. Volgens Duitstalige bronnen bracht de jonge Glasner meer tijd door in Heinrichs' winkel, bekend als "het huis met de tienduizend pijpen", dan in de collegezalen.

Dit voorstel leidt in 1991 tot zijn eerste pijp. Toch bevindt Glasner zich vele jaren lang niet in de buurt van een meester en komt hij ook niet in contact met andere makers; welke techniek dan ook wordt door vallen en opstaan aan zijn eigen werkbank gevonden. Wat hij maakt, verkoopt hij ook niet; hij maakt het voor zichzelf en voor vrienden. Volgens de bronnen komt er rond 2004 een einde aan deze gesloten periode, dat wil zeggen zowel de overgang naar regelmatige productie als het contact met collega's.

Vormopvatting

Zelfonderricht laat Glasner qua vorm niet aan zijn lot over; het is duidelijk waar hij naar kijkt. Hij noemt twee Deense meesters, Poul Ilsted en Jens "Tao" Nielsen, als zijn inspiratiebronnen. Beiden zijn namen verbonden aan de kring rond Svendborg, en het vocabulaire van die kring is ook in Glasners pijpen te lezen: aan de ene kant brede parabolische curven en het veelvlakkig afschuinen dat facetteren wordt genoemd, aan de andere kant gedrongen verhoudingen en het naast elkaar plaatsen van rechte lijn en ronde vorm. Het resultaat is een uit Duitse hand voortgekomen interpretatie van de gewoontes van de Deense school.

De methodebeschrijving van de meester is kort: voordat hij aan de werkbank gaat zitten, moet de te bereiken vorm al volledig in gedachten zijn afgerond, en moet het werk zonder van die vorm af te wijken worden uitgevoerd. Het resultaat van deze houding is de eigenschap die door de gemeenschap het vaakst wordt genoemd: de verrassende regelmaat van de oppervlakken en de symmetrie. Omdat zijn producten individuele stukken zijn die niet gebonden zijn aan seriemallen, staat zijn productie dicht bij de freehand-benadering; voor de koppen gebruikt hij briar. In tegenstelling tot een productie die berust op de beheerste herhaling van klassieke Engelse mallen, bepaalt hier elk stuk zijn eigen verhoudingen; wat gemeenschappelijk is, is niet de mal zelf, maar de discipline om de mal te benaderen.

Vandaag

Het atelier zet zijn activiteiten voort in Olk, ten oosten van Trier. Glasners plaats in de Duitse pijpenmakerij beperkt zich niet tot zijn eigen werk: Dirk Heinemann, tegenwoordig een van de bekende makers van het land, rekent hem tot degenen die hem de weg wezen bij zijn intrede in het ambacht.