BBB

BBB is het pijpenmerk van de firma Adolph Frankau & Co, opgericht in 1847 in Londen. Het bekendste kenmerk van het merk zijn drie letters in een ruitvormig kader; over de betekenis van deze letters zijn de bronnen het echter niet eens. Volgens één lezing verwijzen de initialen naar de naam van Louis Blumfeld, die jarenlang aan het hoofd van de firma stond (Blumfeld's Best Briars); latere generaties lazen hetzelfde stempel als Britain's Best Briars, en in verzamelaarsbronnen komt ook de lezing Best British Briar voor. Omdat wordt aangenomen dat het stempel teruggaat tot 1876, het jaar waarin het Britse merkenregister werd geopend, wordt BBB in pijpenkringen aangeduid als "het eerst geregistreerde pijpenmerk". Aangezien de eerste inschrijving van het register aan een biermerk toebehoort, is deze aanspraak enkel geldig binnen de pijpentak; ook de betreffende registratienummers zijn niet onafhankelijk geverifieerd.

Oprichting en de periode-Blumfeld

Adolph Frankau vestigde zich in 1847 in Londen en richtte een bedrijf op dat rookgerei en meerschuim pijpen invoerde. Louis Blumfeld trad op veertienjarige leeftijd in dienst van de firma en nam na de dood van Frankau in 1856, nog maar achttien jaar oud, de leiding over. Onder Blumfeld breidde het verkoopnetwerk zich uit naar markten van het Britse Rijk als Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en India; in Europa waren Zwitserland en Denemarken belangrijke afnemers, en er werd ook een filiaal in New York gerund.

Tegen het einde van de eeuw werd de noodzaak van eigen productie in Londen duidelijk. De firma opende in 1898 haar fabriek en werd het jaar daarop officieel geregistreerd als pijpenfabrikant en -verkoper. In diezelfde jaren werd een aparte afdeling opgericht die kalebaspijpen maakte van uit Zuid-Afrika aangevoerde kalebassen; naar verluidt gebruikte BBB meerschuim voor de kop van deze pijpen, terwijl sommige concurrenten gips of zelfs asbest verkozen. De aanvoer van kalebassen bleef altijd kwetsbaar, zowel door de moeite van het kweken als door de groeiende vraag; na de Eerste Wereldoorlog keerde de belangstelling niet terug en verdween de kalebaspijp voor de jaren 1930 uit de catalogus.

Kwaliteitsniveaus, stempels en technische experimenten

De producten werden lange tijd op twee niveaus aangeboden. Bovenaan stond Own Make, gemaakt van bruyèrehout (briar); deze naam werd in de jaren 1930 gewijzigd in Best Make. Daaronder bevonden zich pijpen die enkel het stempel "BBB" droegen, en men neemt aan dat een deel van deze onderste reeks werd geïmporteerd uit ateliers in Saint-Claude. Volgens stempelarchieven splitste het bovenste niveau zich in de loop van de tijd verder op: halverwege de eeuw stonden de namen Rare Grain, Virgin, Walnut en Thorneycroft onder Own Make gerangschikt, terwijl Ultonia en het met twee sterren gemerkte Two Star de lagere niveaus vulden. Namen als Chubby, Golfer, Dreadnought en Cutty waren dan weer aparte reeksen voor bepaalde vormen of afmetingen. Bij vroege pijpen werd het merk aangegeven met een metalen ruitvormige medaillon dat in de bovenkant van het mondstuk was ingelegd; in een latere periode werd dit medaillon vervangen door een rechtstreeks in het oppervlak geslagen stempel.

De firma staat ook bekend om enkele technische experimenten. De lijn met papieren filters, Mackenzie genaamd, wordt volgens de overlevering herleid tot een brief uit 1891 van de Britse arts Sir Morell Mackenzie, waarin deze een langere steel voorstelde; de lijn hield stand tot in de jaren 1960 en gold als een van de langstlopende producten van het merk. De systeempijp genaamd Glokar heeft een reservoir dat vocht opvangt en een speciaal gevormd mondstuk dat op de lip rust; door deze twee kenmerken wordt het model vaak in één adem genoemd met de systeempijpen van Peterson. Ook wordt verteld dat BBB een van de firma's was die de naam gaf aan de Lovat-vorm, herkenbaar aan zijn korte, zadelvormige mondstuk; andere firma's gebruikten dezelfde naam in dezelfde jaren.

De periode-Oppenheimer en Cadogan

De jaren 1920 waren moeilijk voor de Britse pijpenfabrikanten; in deze jaren kwam Adolph Frankau & Co onder controle van importeur A. Oppenheimer & Co. Andere gevestigde namen zoals Comoy's of London werden onder hetzelfde dak samengebracht, en om de pijpenactiviteiten van de groep te leiden werd Cadogan Investments Limited opgericht; het bedrijf werd in 1928 in het register ingeschreven. Cadogan bracht de productie geleidelijk samen in één fabriek in de omgeving van Southend-on-Sea aan de kust van Essex. Cadogan Investments Limited werd in 2012 uit het register geschrapt; hoewel de naam BBB nog steeds tot de merken van de groep wordt gerekend, richt de belangstelling van verzamelaars zich vooral op de productie uit Londen van vóór Cadogan.