Index van Belgische pijpenmerken

De index van Belgische pijpenmerken brengt in alfabetische volgorde pijpennamen samen die in België zijn opgericht, door Belgische makers worden gevoerd of waarvan de productie op België is gebaseerd. De pijpenmakerij van het land heeft zich langs twee afzonderlijke lijnen ontwikkeld: enerzijds de atelier- en fabriekstraditie die wortel schoot in centra als Brussel en Andenne, anderzijds de handgemaakte productie die in de laatste generatie wordt voortgezet in eenmansateliers. Onderstaande vermeldingen vatten uitsluitend gedocumenteerde feiten samen; punten waarover in de bronnen geen informatie voorhanden is, worden expliciet vermeld.

Merken

• Albertson — Een pijpennaam uitgebracht door de firma Hillen, producent van de serie Hilson. Het merk draagt de naam van Albert Hillen, zoon van oprichter Jean Hillen. Na de overname van Hillen door Gubbels kwam er een einde aan de productie van Albertson-pijpen.

• Bocci — Dit merk, dat de naam van Enrico Bocci draagt, bracht voornamelijk machinaal vervaardigde pijpen op de markt. Bij de hoogste exemplaren werd de ruwe vorm die van de draaibank kwam met de hand bijgewerkt, en ook de laatste afwerking gebeurde met de hand. Aangenomen wordt dat de maker op een bepaald moment in de jaren tachtig stopte; in de bronnen ontbreekt een exacte datum.

• Bradberry — Het merk van Bradberry Pipe Corp., actief in de jaren zestig in New York. Een deel van de tot vandaag bewaard gebleven exemplaren draagt ook de stempel "CLASSIC" en heeft in Italië gemaakte mondstukken; een met leer beklede Bradberry-pijp is dan weer van Belgische makelij. Deze verspreide sporen wijzen erop dat het merk zijn pijpen door meer dan één producent liet maken, of dat de naam door verschillende firma's werd gebruikt.

• Claessen Pipes — Het merk van de Belgische pijpenmaker Dirk Claessen. De maker zet zijn werkzaamheden voort aan de Costa Blanca in Spanje. In de bronnen is verder geen informatie te vinden over de productieomvang van het atelier.

• François Dal Pipes — Een eenmansatelier gevestigd in het plaatsje Wépion bij Namen. De productie loopt langs twee lijnen: "Handmade"-pijpen worden van vlammig briar en ebonieten, acrylen of Cumberland mondstukken van begin tot eind met de hand gevormd, terwijl de serie "Tradition" ontstaat uit het met de hand afwerken van gedraaide, minstens twintig jaar gedroogde ruwvormen. De weg naar het vak liep via reparatie: François Dal knapte eerst oude pijpen op, kreeg tijdens zijn bezoeken aan Saint-Claude de kans het werk van meester-pijpenmaker Pierre Morel aan de werkbank te observeren, en richtte vervolgens zijn eigen atelier op.

• Jean-Pierre Forton — Een Belgische pijpenmaker uit de Brusselse gemeente Schaarbeek; zijn belangrijkste productieperiode ligt in de jaren negentig. De nauwgezetheid van zijn vakmanschap en de kwaliteit die zijn pijpen in de loop der jaren verwierven, worden gewaardeerd door verzamelaars, en sommige van zijn tijdgenoten gebruikten zijn pijpen. Zijn ontwerpen staan bekend om de combinatie van klassieke vormen met een elegante lijn die aan de Deense school doet denken.

• Lèonard — Het merk van Piperie Lèonard, een fabriek in Andenne voor keramische en aardewerken pijpen, geleid door Pascal Lèonard. De pijpentraditie van het stadje gaat terug tot de jaren 1750 en de naam Lèonard wordt al lang met deze traditie geassocieerd. Pascal Lèonard geldt als de laatste Belgische ambachtsman die terre cuite- en terre à pipe-pijpen produceert; voor deze pijpen worden grof of middelfijn gesneden tabakken aanbevolen.

• Vinche — Een Belgisch merk van meerschuimpijpen; het begin gaat terug op de pijpenwinkel die Jean-Baptiste Vinche in 1864 in het centrum van Brussel opende. Zijn zoon Victor Vinche stapte in 1895, met een methode geleerd van de Oostenrijkse firma Kaufthal, over op de productie van geperste meerschuimpijpen, en het merk won in die periode internationale prijzen. Marcel en René Vinche, die in 1927 de leiding overnamen, lieten voor de gevel van de tabakszaak aan Rue Marché aux Herbes de reusachtige pijp maken die was geïnspireerd op het surrealistische schilderij van René Magritte met het opschrift "Ceci n'est pas une pipe". De broers kochten bovendien nog een fabriek en gingen ook briarpijpen produceren; in 1938 bereikte de wekelijkse productie vijfduizend pijpen.