Benner

Benner is de naam waaronder de Deense maker Bent Nielsen (geb. 1944) zijn pijpen signeert, met een bijnaam die uit zijn kindertijd stamt. Nielsen, tegenwoordig bekend om zijn evenwichtig geproportioneerde klassieke vormen, begon zijn loopbaan echter op een heel andere plek: bij de opvallende freehand-vormen van de jaren zeventig. De in Noord-Jutland geboren maker verhuisde als kind met zijn familie naar de omgeving van Roskilde en woont sindsdien in deze streek; zijn atelier bevindt zich in het dorp Tune, ten zuiden van de stad.

Overstap naar klassieke vormen

Nielsens eerste beroep was timmerman. De overstap naar een andere werkbank kwam er begin jaren zeventig, toen hij in dienst trad bij het atelier van Karl Erik Ottendahl: de vraag naar fantasiepijpen uit Amerika was zo groot dat het atelier extra personeel zocht. Zeven jaar lang werkte hij hier, en het merendeel van de freehand-pijpen die in die periode naar de Verenigde Staten gingen, ging door zijn handen. In sommige bronnen wordt vermeld dat hij in dezelfde jaren ook modelontwerpen tekende voor Stanwell; dit detail is niet onafhankelijk bevestigd.

Wat zijn koers echt veranderde, kwam pas nadat hij was vertrokken. Naar verluidt vroeg S. Bang, terwijl hij bij het atelier Zetterwig werkte, hem om steun voor pijpen die naar de Duitse markt zouden gaan. Nielsen stelde, gewend als hij was aan zijn eigen stijl, een reeks fantasievormen samen en legde deze aan de importeur voor; Duitsland wilde echter juist klassieke mallen. Dit misverstand dwong hem om op een terrein te werken dat hij nog nooit had geprobeerd. Zijn meesterschap in klassieke vormen overvleugelde na verloop van tijd zijn vroege werk, en de naam Benner wordt tegenwoordig vooral met deze richting geassocieerd. Ook wordt vermeld dat de Duitse distributeur de bijnaam niet Deens genoeg vond, waardoor op een deel van de pijpen de naam Bent Nielsen werd gestempeld.

Een pauze van dertig jaar

Na enkele jaren productie voor Duitsland ging hij aan de slag bij de tabakszaak Pipe-Dan; zijn kennismaking met de toen nog erg jonge Tom Eltang dateert uit deze jaren. Eind jaren zeventig zorgde een schok in zijn privéleven — de bronnen spreken van een scheiding — voor een lange onderbreking van zijn pijpenwerk. Hij deed zijn machines van de hand en keerde terug naar het timmermansvak, dat hij dertig jaar lang zou uitoefenen.

Toch verbrak hij de band niet helemaal: in zijn vrije tijd bleef hij pijpen maken in het atelier van Karl Erik. Toen hij besloot zijn eigen zaak opnieuw op te zetten, kocht hij zijn eerste draaibank van Eltang en verzamelde hij de overige werktuigen gaandeweg, waarvan hij het merendeel zelf herstelde. Omdat zijn hoofdberoep voltijds was, bleef de productie laag; de enkele pijpen die hij maakte, vonden meestal kopers in zijn directe omgeving.

Materiaal en signatuur

Toen hij begin 2011 met pensioen ging als timmerman, kreeg hij meer tijd voor de werkbank, en werden zijn pijpen ook buiten Denemarken zichtbaar. Het gebruik van olijfhout naast briar is een van de kenmerken die hem onderscheiden; deze stammen zouden telkens meegebracht worden van zijn jaarlijkse vakantie op Kreta. Een aanzienlijk deel van zijn briarvoorraad is dan weer afkomstig van het materiaal dat hij na de dood van Ottendahl in 2004 overnam. Voor het mondstuk werkt hij met acryl, cumberland, eboniet en kunstamber; op sommige exemplaren zou een kleine letter "B" in het mondstuk zijn gegraveerd. De productie is tot op heden geen vaste reeks, maar verloopt met tussenpozen en in beperkte omvang.