De Stempels van een ODB 831

De stempels van een ODB 831 vormen een geheel van tekens op de steel van een kleine, bescheiden pijp uit de 800-serie OD, die Dunhill in 1950 introduceerde, en die bij gezamenlijke lezing niet met elkaar overeenstemmen. Op de steel staan naast elkaar drie afzonderlijke jaarcodes, twee groep-4-tekens, twee letters "A" en een "H" waarvan de betekenis onbekend is. John C. Loring, die de reeks samenstelde en interpreteerde, concludeert dat deze tekst niet één enkel productiemoment vastlegt, maar een aantal afzonderlijke bewerkingen over een periode van ongeveer zes jaar. Deze pijp geldt als een voorbeeld van waarom Dunhill-stempels niet als geheel, maar laag voor laag moeten worden gelezen.

Tweemaal verlaagde prijs

De sleutel tot de reeks is een fabrieksnotitie van december 1952 die Loring aanhaalt. Volgens deze notitie werd een partij Italiaans bruyèrehout die in 1948 beschikbaar was, gebruikt voor vormen tussen 806 en 832, werden deze pijpen als ODB geprijsd, en zouden dezelfde vormen na 1953 als ODA gelden. Met deze informatie houdt de groep "(4) A" op het merkvlak op louter een graad- of afwerkingsstempel te zijn. Volgens Lorings interpretatie geeft de letter "A" aan dat de onverkochte pijp in 1953 van ODB naar ODA werd gedegradeerd; het teken "(4)" geeft aan dat dezelfde pijp in 1956 nogmaals, ditmaal naar de groep-4-prijs, werd teruggezet. De interpretatie berust op drie waarnemingen: de letter is te groot voor een Bruyère-afwerkingsstempel, maar precies op maat voor een OD-graadstempel; de "6" en de "(4)" aan de andere kant van de steel lijken dicht bij elkaar en tegelijkertijd te zijn ingeslagen; en latere 831-pijpen kwamen al vanaf het begin met een groep-4-stempel. Voor deze lezing bestaat geen document dat haar bevestigt; ze wordt aangehaald als de enige consistente verklaring die voor deze stempelreeks is voorgesteld. Voor de prijstrappen van de serie kan worden gekeken naar het artikel Vroege Dunhill OD-pijpen.

1950 of 1953

Het meest omstreden element van de reeks is de oudste jaarcode; het teken op de steel werd aanvankelijk voor een "3" aangezien, wat de pijp naar 1953 zou plaatsen. Dat de 800-serie in 1950 begon, sluit een dergelijke datering niet uit, maar drie andere tekens verzetten zich ertegen. Men neemt aan dat het merk tot 1954 een patentnummer op de steel sloeg en deze praktijk vanaf 1955 staakte; op de betreffende pijp ontbreekt echter een patentnummer. De regel LONDON onder de tekst DUNHILL raakte rond 1951-1952 in onbruik, terwijl deze hier gewoon aanwezig is. Bovendien staat het vormnummer, dat volgens de indeling van 1953 direct onder de OD-stempel zou moeten staan, niet op het vlak met de merktekst, maar aan de andere kant van de steel. Als de code niet als "3" maar als "50" wordt gelezen, worden deze drie afwijkingen in één keer opgeheven en wordt de pijp in het eerste jaar van de serie geplaatst. De mogelijkheid van vervalsing is uitgesloten toen de pijp persoonlijk werd onderzocht: de constructiekenmerken, inclusief het mondstuk, komen overeen met het merk, de stempels zijn stuk voor stuk correcte afdrukken, en de tekst is, in tegenstelling tot de scherpe stempels van vervalste exemplaren, duidelijk versleten.

Onbeantwoorde vragen

Waarom het patentnummer ontbreekt, is nog altijd niet verklaard. Men neemt aan dat het merk in de jaren 1910 en 1920 geen patentstempel sloeg op pijpen zonder binnenbuis, en dit vanaf eind jaren 1920 wel deed onafhankelijk van de binnenbuis. Op de besproken pijp is geen spoor van een binnenbuis te zien, en toch past de datering niet bij deze uitzondering. In een later toegevoegde noot bij zijn tekst vermeldt Loring dat ook een LC uit 1949 geen patentnummer heeft, en dat op LC's geen binnenbuis wordt geplaatst. De betekenis van het stempel "H" is onbekend. Voor de algemene methode om het jaar uit stempels af te lezen, kan worden gekeken naar het artikel Dunhill-patentstempels en Datering.