Borkum Riff

Borkum Riff is een pijptabaksmerk dat in 1962 op de markt kwam in Zweden en tegenwoordig in Denemarken wordt geproduceerd. De naam is niet die van een oprichter, noch van een stad. In de Noordzee, voor de kust van de Baai van Helgoland, lag een vuurtorenstation met dezelfde naam; doordat die naam vaak werd herhaald in de scheepvaartweerberichten op de radio, was hij bij Zweedse luisteraars al ingeburgerd. Het merk nam deze naam over, die al een zekere bekendheid genoot; de zeilschipfiguur in het logo is dan weer gebaseerd op een gravure van de 17e-eeuwse cartograaf Johann Baptist Homann. Dat het gelijknamige oude lichtschip tussen 1960 en 1964 voor de kust van Nederland werd gebruikt als het eerste uitzendschip van Radio Veronica, versterkte de bekendheid van de naam buiten de scheepvaart nog verder.

De Geboorte van de Melange en de Doorbraak in Amerika

De eerste melange werd ontwikkeld door Bertil Sandegård. Sandegård richtte zich van meet af aan niet op de Zweedse binnenlandse markt, maar op de consument van pijptabak in de Verenigde Staten; daaruit ontstond een grofgesneden basis van Virginia- en Burley-bladeren, geschikt voor het toevoegen van aroma. In het begin bleef de verkoop achter bij de verwachtingen. Het keerpunt was de Bourbon Whiskey-melange, in 1969 geïntroduceerd op de Amerikaanse markt; het succes van dit product opende de weg voor het merk en maakte Borkum Riff tot een vaste naam in de Amerikaanse tabaksschappen. De VS bleef ook in de jaren daarna de grootste markt van het merk.

Na de Bourbon Whiskey volgde een reeks die met verschillende aroma's werd uitgebreid. Het merk wordt beschouwd als een van de voorbeelden waarin de techniek van sauzen en aromatiseren op grote schaal wordt toegepast: de bladmengeling blijft eenvoudig, en het karakter wordt grotendeels bepaald door het toegevoegde aroma. Deze benadering maakte Borkum Riff tot een van de breed gedistribueerde vertegenwoordigers van de familie aromatische melanges.

Productie en Eigendom

Het merk werd lange tijd vermarkt onder het in Zweden gevestigde Swedish Match; de productie vond echter in Denemarken plaats. Volgens de overlevering werd de tabak een tijdlang geproduceerd in de fabrieken van Mac Baren, op een lijn die uitsluitend aan dit merk was gewijd. In 2011 ging het eigendom van het merk over naar Scandinavian Tobacco Group. De productie gaat vandaag door in de Orlik-fabriek van diezelfde groep in Assens.

Wat de geografische spreiding betreft, behoort Borkum Riff tot de Scandinavische pijptabakken met de breedste distributie. In Europa was het merk jarenlang verkrijgbaar in Duitsland, Frankrijk, Italië, Zwitserland, Noorwegen en Spanje; buiten Europa in uiteenlopende markten als Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan en India. Deze verspreiding is het gevolg van het feit dat het merk van meet af aan niet op één nationale markt, maar op export was gericht.

De Plaats in de Gemeenschap

Borkum Riff wordt in pijpenkringen vaak onder de noemer "instaptabak" genoemd: doordat het gemakkelijk verkrijgbaar is en een uitgesproken aroma heeft, geldt het als een van de eerste merken waarmee veel rokers in aanraking komen. Om diezelfde reden wordt het vaak als voorbeeld aangehaald in discussies over melanges, om het verschil tussen ambachtelijke productie en aromatische productie op industriële schaal te illustreren.