Caminetto

Caminetto is het merk dat in 1968 het levenslicht zag in het stadje Cucciago, in de provincie Como, en dat binnen korte tijd uitgroeide tot een van de bekendste namen van de naoorlogse Italiaanse pijpenmakerij. Het wordt herinnerd om het snorembleem op het mondstuk, het rustieke Business-oppervlak en de snelle opmars op de Amerikaanse markt. Toen de oprichtende ploeg in 1979 uiteenviel, bleef het merk een tijd in het ongewisse, om het decennium daarop in handen van de familie Ascorti weer tot leven te komen.

De Werkplaats in Cucciago

Beide oprichtende meesters kwamen van de werkbank van Castello in Cantù. Giuseppe Ascorti, door zijn vrienden "Peppino" genoemd, werkte sinds 1959 bij Carlo Scotti en wilde een eigen zaak beginnen; de kleine groentewinkel die zijn vrouw Paola overnam, financierde dat doel, en de benodigde werkbank en machines werden in de loop van meerdere jaren via aankopen bijeengebracht. Ascorti verliet Castello eind 1968 en haalde zijn buurman en collega uit Cucciago, de in 1939 geboren Luigi Radice, bij zich.

Degene die de verkoop van de pijpen van het duo op zich nam, was Gianni Davoli, die in Milaan een tabakszaak dreef. Toen de stalen die Davoli naar groothandelaren in Amerika stuurde, in de smaak vielen, kwamen de partijen overeen een wereldwijde distributie via één enkel kanaal op te zetten.

De Snorpijp

De merknaam is de verkleinvorm van het Italiaanse woord camino, dat open haard of schoorsteen betekent; volgens de overlevering kwam de naam op tijdens een gesprek dat de drie compagnons bij de open haard voerden. Ook de weelderige snorren van Ascorti en Radice werden onderdeel van de identiteit: op het mondstuk werd een snorembleem aangebracht, het merk presenteerde zichzelf als "La Pipa del Baffo", oftewel de snorpijp, en het drietal werd "I tre Camini" (de drie schoorstenen) genoemd. De rustieke Business-afwerking op briar (brem-wortel) werd de meest gevraagde oppervlakteafwerking; de vormen werden ondergebracht in een genummerd mallensysteem. Een uitgebreide opsomming van de series en stempels wordt behandeld in een apart artikel.

Opmars in Amerika en Partnerschap

Davoli's strategie was eenvoudig: Caminetto positioneren als een alternatief van vergelijkbare kwaliteit voor, maar veel toegankelijker dan Castello, dat in die jaren de vraag niet kon bijbenen. De overeenkomst met de winkelketen Tinder Box zorgde voor landelijke distributie; het merk behoorde binnen korte tijd tot de best verkopende pijpen van Amerika in zijn segment. Toen de vraag de capaciteit van de werkplaats overtrof, werd het personeelsbestand uitgebreid. Davoli, die de investering in machines op zich nam, groeide van distributeur naar partner en vervolgens naar de bepalende aandeelhouder van het bedrijf.

Breuk en Tweede Leven

De productie, die steeds meer op een fabrieksstructuur ging lijken, zette eerst Radice onder druk; de genummerde mallen lieten geen ruimte voor zijn eigen zoektocht naar ontwerp, en het groeiende volume bedreigde de kwaliteit. Ascorti deelde dezelfde zorg, maar in het bestuur had Davoli de overhand. Klachten die in 1979 uit Amerika kwamen, bevestigden de bezorgdheid; in december van datzelfde jaar verliet Radice de werkplaats, en in 1980 begon hij pijpen te maken onder zijn eigen naam. Ook Ascorti richtte, samen met de ploeg die hij had opgeleid, een nieuwe werkbank in; drie maanden lang bracht hij een beperkt aantal pijpen uit onder de naam Sergio, waarna hij met zijn zoon Roberto het merk oprichtte dat zijn eigen achternaam draagt. De oude Caminetto-werkplaats die achterbleef, brandde kort daarna af.

Volgens overlevering ging de merknaam medio jaren tachtig over naar Roberto Ascorti, en werd de productie in Cucciago hervat. Vandaag komen de pijpen uit handen van Roberto en zijn zoon Tommaso, en dragen ze, afhankelijk van de maker, de stempel AR of AT; de rustieke Business-afwerking blijft het handtekenoppervlak van het merk. Qua schaal staat Caminetto dichter bij de artisan-pijpentraditie dan bij de grote seriematige fabrikanten.