Carsten Ringling

Carsten Ringling is een pijpenmaker die werkzaam is in het zuidwesten van Duitsland, in de deelstaat Saarland, dicht bij de Franse grens. Met een productie van niet meer dan enkele dozijnen per jaar is het qua schaal een kleine werkplaats; toch hebben het oppervlakwerk en de eigenzinnige vormentaal ervoor gezorgd dat zijn naam ook buiten Duitsland bekend is. Volgens overlevering was zijn eerste contact met hout niet productie, maar reparatie: rond zijn twintigste knapte hij de oude pijpen van zijn vader op, en die bezigheid groeide uiteindelijk uit tot de wens om zelf pijpen te maken.

Vormentaal en oppervlak

Ringlings stijl wordt geacht de afgelopen jaren duidelijker vorm te hebben gekregen en meestal beschreven te worden aan de hand van twee elementen. Het eerste is zijn platte interpretatie van de bulldog-familie: de kop wordt verlaagd en verbreed, en in de meeste exemplaren licht naar voren gekanteld ten opzichte van de romp. Dezelfde benadering komt in vrijere vormen terug bij zijn freehand-stukken, waarvan de afmetingen niet aan een vaste sjabloon gebonden zijn.

Het tweede element is de afwerking. Het grootste deel van de oppervlakken van de meester wordt afgesloten met een diep en levendig sandstraalwerk, waarbij de open ruimtes van de aderstructuur worden blootgelegd; deze textuur wordt beschouwd als de belangrijkste factor die de indruk bepaalt die de pijpen achterlaten. Versiering is vrijwel afwezig; hoorn wordt slechts hier en daar toegepast als accent.

Werkplaats en materiaal

Overgeleverd wordt dat Ringling zijn eerste pijp in 2008 voltooide en sindsdien jaarlijks tussen de dertig en veertig pijpen aflevert. Deze schaal is het gevolg van het feit dat het werk naast zijn hoofdberoep wordt uitgeoefend: volgens dezelfde bronnen werkt Ringling van beroep als ergotherapeut en runt hij zijn eigen praktijk; het maken van pijpen is daaraan toegevoegd als een tweede bezigheid. Het beperkte aantal stukken maakt het mogelijk om aan elk exemplaar veel tijd te besteden.

Voor de koppen wordt de voorkeur gegeven aan briar uit Spanje en Italië. Bij de afwerking komen zowel gladde (smooth) als gezandstraalde oppervlakken voor, terwijl de keuze aan de kant van de mondstukmaterialen eenduidig is: de meester gebruikt uitsluitend ebonite.

De Gnarly-serie

Het onder de naam "Gnarly" bekendstaande werk wordt apart gehouden van de gewone productie van de werkplaats. De koppen die hierin worden gebruikt, zijn oude, lang bewaard gebleven blokken die afkomstig zijn van een gesloten pijpenfabriek. Omdat de stukken door een machine worden voorgevormd en vervolgens met de hand worden afgewerkt, wordt de serie als halfhandmatig beschouwd. De vormen blijven binnen het klassieke repertoire, terwijl het sandstraalwerk de gebruikelijke textuur van de meester behoudt. Bij het mondstuk worden ditmaal acrylaat, ebonite en hoorn samen gebruikt; er zijn ook exemplaren bekend met een geboorde 9 mm-filterhouder.

Ringlings band met de Duitse pijpenwereld is een veelgenoemd detail. In verklaringen die op zijn eigen woorden teruggaan, wordt vermeld dat hij regelmatig contact onderhoudt met namen als Roger Wallenstein, Gerhard Wilhelm, Axel Glasner, Tobias Höse en Marc Prokein; dit soort contacten wordt beschouwd als de belangrijkste manier waarop kleine werkplaatsen technische kennis van elkaar overnemen.