Caxra Pipe

Caxra Pipe is het pijpenatelier dat Deden Hendan Durahman alleen runt in de stad Bandung, in de Indonesische provincie West-Java. Naast zijn werkbank is Durahman ook een actieve naam op het gebied van de beeldende kunst; hij is docent aan de Faculteit voor Schone Kunsten en Vormgeving van het Bandung Institute of Technology en produceert werk op het gebied van fotografie en digitale druk. Het merk wordt gerekend tot de voorbeelden van Indonesische atelierpijpen die in de 21e eeuw zichtbaarheid kregen. Deze zichtbaarheid is grotendeels tot stand gekomen via online kanalen; net als de meeste eenmansateliers in het land is ook Caxra niet het product van een gevestigde fabriekstraditie, maar van een persoonlijke werkbank.

Werkindeling en productieomvang

Het kenmerk dat het atelier definieert, is de bewust beperkte capaciteit: volgens de overlevering gaat het om een output van niet meer dan vier tot zes pijpen per maand. Deze schaal maakt het mogelijk dat elk stuk door één en dezelfde hand wordt afgehandeld. Het ontwerp wordt vóór de werkbank op papier vastgelegd; uit een reeks schetsen wordt een vorm gekozen en verder uitgewerkt, en pas daarna wordt het bijpassende blok apart gehouden. Bijna elk type oppervlaktebehandeling wordt toegepast, maar de afwerking waar het atelier de nadruk op legt, is de rustieke afwerking.

Ook de classificatie is een detail dat op één bron berust. Volgens de overlevering worden de stukken in twee kwaliteitsgraden onderverdeeld; de groepen Signature, Holiday Pipes, Poy en Anniversary worden samengebracht in de hoogste graad, terwijl de overige productie in de tweede graad wordt ondergebracht. De titel Edition duidt niet op een uniek exemplaar, maar op een reeks waarvan een beperkt aantal kopieën is voorzien.

Materialen

De voornaamste grondstof zijn gerijpte blokken briar die uit Italië worden gehaald. Durahman verwerkt deze blokken niet meteen; hij hanteert een extra wachttijd van zes maanden tot een jaar. Het verlengen van de rijpingstijd is een methode waar in veel ateliers naar wordt gegrepen om de vochtbalans van het hout te laten bezinken. Voor een maker die in een tropisch klimaat werkt, heeft deze wachttijd ook betekenis met het oog op de gewenning van het geïmporteerde blok aan zijn nieuwe omgeving.

Ook lokale houtsoorten belanden op de werkbank. Amboinahout en mango (Mangifera) worden genoemd bij de alternatieve houtsoorten die het atelier beproeft; deze keuze is voor een maker die in Indonesië werkt, zowel een kwestie van bevoorrading als van identiteit.

Mondstuk en metaalwerk

Bij de mondstukken domineren Cumberland en acryl, bij een deel van de exemplaren wordt eboniet gebruikt. De visuele signatuur van het atelier concentreert zich in het gebied waar de schacht en het mondstuk elkaar raken: de spigotringen en versieringsstukken op deze plek worden gemaakt van metalen als zilver, duraluminium, koper of messing. Ook het profiel van de mondstukpunt is een detail waar apart bij wordt stilgestaan; de maker duidt deze bewerking met zijn eigen benaming aan als "nipple lips".

Op de achtergrond van zijn visie op vorm staat de Deense school. In de bronnen worden onder de namen van wie invloed uitoefenden Skovgaard en Ivarsson genoemd, evenals Tsuge uit Japan; ook Tom Eltang staat op deze lijst. Durahman's toewending tot de pijp begon volgens de overlevering in 2014 met het repareren van oude pijpen; na deze periode waarin hij zich richtte op vormfamilies en boorgeometrie, ging hij in 2016 over tot productie onder de signatuur Caxra.