Charatan - Milaan 2014: Periode- en Stempelclassificatie

Charatan - Milaan 2014 is een dateringsproef, samengesteld in de zomer van 2014 in Milaan, voor liefhebbers die proberen het productiejaar van Charatan-pijpen vast te stellen. Doordat het merk nooit jaarcodes heeft gebruikt, moet de datering steunen op indirecte aanwijzingen; dit werk stelt een kader voor door deze aanwijzingen te koppelen aan eigendomswisselingen.

Waarom een Periodeschema Nodig Was

Het gebruikelijke gemak bij het dateren van pijpen is de jaarcode op Dunhill-pijpen. Deze code was oorspronkelijk bedoeld om een jaar garantie bij te houden en is na verloop van tijd uitgegroeid tot de meest vertrouwde maatstaf onder verzamelaars. Charatan gaf zijn pijpen levenslange garantie en had daarom deze behoefte nooit. Doordat bovendien het grootste deel van de werkplaatsarchieven verloren is gegaan en er van meet af aan geen strikte standaard bestond voor het stempelen, blijven alleen stempelvormen, het aantal regels in de steelinscriptie en de namen van de graden over. De Milanese samenstelling stelt voor deze drie kruimels samen met eigendomswisselingen te lezen.

Drie Tijdperken

Het schema verdeelt de geschiedenis van het merk eerst in drie grote tijdperken. Het eerste is het familietijdperk: het strekt zich uit van de jaren waarin oprichter Frederick Charatan de werkplaats opende tot 1962. Het merk dateert zijn oprichting traditioneel op 1863; het standpunt dat de samenstelling verdedigt, is echter dat de werkplaats niet zo vroeg geopend kan zijn en dat begin jaren 1870 aannemelijker is. De reden voor dit bezwaar is dat de oprichter op die datum nog een kind zou zijn geweest. Beide data zijn benaderend en berusten op redenering in plaats van op documenten. Dit tijdperk splitst zich in tweeën wanneer Frederick in 1910 zijn plaats overdraagt aan zijn zoon Reuben.

Het tweede tijdperk begint wanneer het bedrijf overgaat naar Herman Lane, de Amerikaanse distributeur van het bedrijf. Lane was, naar verluidt, sinds het midden van de jaren 1950 de enige distributeur van het merk in Amerika; daarom wordt 1962 niet als een scherpe grens beschouwd. De werkelijke breuk binnen dit tijdperk is de sluiting van de Ben Wade-werkplaats in Leeds en de verhuizing van de machines naar Londen. Daarna breidde de productie zich uit, en een deel van het werk werd uitbesteed aan de werkplaatsen Willmer en de Deense Preben Holm; daardoor namen de inconsistenties in de stempels toe.

Het derde tijdperk begint met de overname door Dunhill in 1976. In de eerste maanden ging de productie op de oude voet door; de veranderingen werden pas vanaf het jaar erna duidelijk zichtbaar. De sluiting van de Londense werkplaats en de verhuizing van de productie naar Walthamstow, de verkoop van het merk aan James B. Russell in 1988 en de verplaatsing van de productie naar Frankrijk, en de terugkeer naar Dunhill in 2002, bepalen de subperiodes van dit tijdperk.

Wat de Stempels Vertellen

De praktische waarde van de samenstelling zit in de concrete tekens die aan elke periode worden gekoppeld. De belangrijkste maatstaven zijn of de C in het "CP"-logo op het mondstuk al dan niet in de P valt, of de op de steel gestempelde inscriptie "CHARATAN'S MAKE LONDON ENGLAND" over twee of drie regels is gezet, de letters "X" of "DC" die na de vormcode volgen, en de letter "L" in een cirkel die te zien is op pijpen bestemd voor Amerika. Ook de graadnamen geven richting: Belvedere, Executive, Selected en Supreme horen bij het familietijdperk, terwijl hogere graden zoals S100 of Coronation kenmerkend zijn voor het Lane-tijdperk.

De samenstelling zelf geeft aan dat de informatie onvolledig kan zijn en met nieuwe bevindingen kan worden bijgesteld. Het schema wordt daarom niet beschouwd als een vaststaande tijdlijn, maar als vertrekpunt voor wie een Charatan in handen heeft.