Comoy's Vormnummers

Comoy's vormnummers zijn de cijfers die in de steel van pijpen van de Londense firma Comoy's werden gestempeld en die aangeven uit welke mal de kop is gehaald. De vormlijsten waarover verzamelaars beschikken koppelen elk nummer aan een kamerfamilie, de bocht van de steel en de maat van de kop; het nummer op zich geeft echter noch het productiejaar noch de kwaliteitsklasse aan. De algemene geschiedenis van de firma wordt behandeld in het artikel Comoy's of London.

Van Catalogus naar Stempel

Dat de firma haar mallen nummerde, gaat terug op de catalogus van 1909; daarin had elke vorm naast het nummer ook een naam. Dat het stempel op de pijp zelf werd aangebracht, kwam pas later; overzichten vermelden dat deze gewoonte zich in de jaren 1920 vestigde en dat het vroegst bekende gestempelde exemplaar uit 1925 dateert. Een oude Comoy's zonder nummer wijst dus meestal niet op een mal die niet in de lijst voorkomt, maar simpelweg op een vroege periode.

De nummers bleven lang tot drie cijfers beperkt; vierciffernummers kwamen pas in de lijst nadat de firma onder de Cadogan-paraplu terechtkwam. Overleveringen dateren deze overgang op 1979, met de kanttekening dat de vierciffernummers mogelijk al rond 1976-1978 iets eerder zijn begonnen. De grens die verzamelaars trekken tussen "voor Cadogan" en "na Cadogan" valt doorgaans op 1981, het jaar waarin de productie van Comoy's en GBD in één bedrijf werd samengevoegd. Cadogan Investments Limited, de naamgever van de groep, is een vennootschap die in 1928 in het Britse handelsregister werd ingeschreven en in 2012 werd geschrapt. De nummering van de andere tak onder dezelfde paraplu wordt behandeld in het artikel GBD-vormnummers.

De Letters Achter het Nummer

Bij pijpen van vóór Cadogan kan na de drie cijfers een kleine letter volgen. Deze letter duidt geen nieuwe mal aan; hij wijst op een specifieke variant van dezelfde mal, waarbij het ene deel op de kamer en het andere op het mondstuk betrekking heeft.

Aan de kamerzijde zijn er twee tekens. M geeft koppen aan waarvan de kamer met meerschuim is gevoerd; P duidt kamers aan waarvan het oppervlak is afgevlakt tot een paneelvorm. De regel voor de P is niet absoluut: er zijn exemplaren opgetekend die deze letter dragen zonder panelen te hebben.

Van de letters die op het mondstuk betrekking hebben, geeft C koppen aan die met een gebogen mondstuk werden uitgevoerd; deze letter komt niet bij alle gebogen mondstukken voor, maar vooral bij prince- en bulldog-mallen. Een London Pride prince met nummer 337C, in reparatiedossiers gedateerd op begin jaren 1950, geldt als voorbeeld hiervan. F wordt beschouwd als de letter voor een recht "fishtail"-mondstuk met afgeplatte punt, en is bevestigd op een Virgin Briar uit begin jaren 1930 met stempel 206F.

De maat van de kop wordt met een apart lettersysteem aangegeven: S is klein, M is middelgroot, L is groot; XL staat voor de forse mal die het merk "Extraordinaire" noemt, LW voor de verlichte kop, en voor de enkele grootste mallen wordt XXL gebruikt. Dat M hier "middelgroot" betekent, mag niet verward worden met het gebruik van dezelfde letter voor de meerschuimvoering; welke betekenis van toepassing is, wordt bepaald door de plaats van de letter in de reeks. Afkortingen aan het einde van de regel vullen het detail aan: (S) duidt op een zadelmondstuk, A/M op de army-koppeling waarbij het mondstuk zonder schroef op de steel past via een conische verbinding (army mount), "sq." op een platte kop, en "sq. shank" op een vierkante steel.

De Lijst Lezen

Er bestaat geen formule die van nummer naar vorm leidt; opeenvolgende cijfers vallen vaak in totaal verschillende families. Er zijn zelfs gevallen waarin hetzelfde nummer in twee aparte regels, met twee verschillende vormen, is opgetekend: 298 zowel als canadian als als prince, en 601 staat zelfs tweemaal vermeld. Van 211 en 256 wordt gezegd dat het bijna identieke author-koppen zijn. 388 werd lange tijd als cutty geregistreerd, maar na vergelijking naast een liverpool met dezelfde afmetingen werd het gecorrigeerd naar liverpool. De lijsten gelden daarom niet als volledig; de opgetekende nummers vormen slechts een deel van alle geproduceerde mallen.

Het nummer geeft evenmin aan over welke serie sprake is. Hetzelfde cijfer duikt zowel bij de hogere lijnen op als bij koppen die onder winkelmerken verschenen. Reparatiedossiers documenteren nummer 126 als een grote pot in de Tradition-serie, 184 als een gebogen globe in de Classic-lijn, 188 als stack, 284 als rhodesian, en 804 als een forse gebogen billiard die onder de naam Extraordinaire werd uitgebracht. Een Comoy's valt pas op zijn plaats wanneer nummer, serienaam, herkomststempel en de "C" op het mondstuk samen worden gelezen; hoe de stempels doorheen de tijd veranderden, wordt behandeld in de Comoy's-dateringsgids.