DeJarnett Pipes

DeJarnett Pipes is de naam van een klein atelier in Glendale, de noordwestelijke buurstad van Phoenix, in de Amerikaanse staat Arizona. Horace Edgar DeJarnett, die zijn pijpen stuk voor stuk met de hand vormde, behoort tot de ambachtslieden die pas op latere leeftijd met het vak begonnen; na een handelscarrière van meer dan veertig jaar ging hij achter de werkbank staan en wijdde hij de laatste circa vijftien jaar van zijn leven aan het bewerken van briar.

De weg van de meester

Volgens zijn overlijdensbericht werd DeJarnett op 19 augustus 1935 geboren in het plaatsje Kerens in Texas. Hij bracht bijna zijn hele beroepsleven door in de voedselhandel, bouwde het groothandelsbedrijf dat hij in 1984 oprichtte uit tot een onderneming die actief was in meerdere staten, en trok zich in 1999 terug nadat hij zijn aandeel had verkocht. Zijn belangstelling voor de pijp gaat echter terug tot een vroegere datum: 1993, het jaar waarin hij stopte met roken van sigaretten. Met zijn pensionering veranderde deze interesse in een ambacht; bij Andrew Kovacs, in Noord-Arizona bekend onder de naam "Jandrew", doorliep hij met tussenpozen een leertijd van ongeveer een jaar. Volgens zijn eigen verhaal dankt hij een deel van wat hij leerde ook aan het advies dat de Amerikaanse maker Mark Tinsky hem op afstand gaf. Een ernstig gezondheidsprobleem dat hij in 2001 doormaakte, veranderde niets aan zijn ritme aan de werkbank, en de productie liep ook in de daaropvolgende jaren door.

Vormopvatting

Volgens de eigen verklaring van de meester werden de blokken geselecteerd uit Algerijnse briar. Het element dat het merk binnen de gemeenschap vooral deed spreken, zijn echter twee technische keuzes.

De eerste daarvan is de diameter van het rookkanaal. DeJarnett heeft verklaard dat hij het gat van 5/32 inch, dat destijds de fabrieksstandaard was, te smal vond en daarom zijn eigen pijpen boorde tot 3/16 inch. De diameter van het kanaal wordt bepaald tijdens het boren op de draaibank en beïnvloedt rechtstreeks het trekkarakter van de pijp; of deze nauwer of ruimer moet zijn, is een discussie die binnen de Amerikaanse generatie ambachtslieden blijft voortduren.

De tweede keuze is de voorbehandeling met koolstof die het atelier op de binnenzijde van de kop aanbracht. Het doel van deze coating is dat een kop die zijn eigen korst nog niet heeft gevormd, zich tijdens de eerste keren roken evenwichtiger gedraagt; het is een methode waarop veel makers terugvallen om de inrooktijd van een nieuwe pijp te bekorten.

Stempels en verspreiding

Eén enkele gedetailleerde getuigenis, gebaseerd op reparatiegegevens, meldt dat de stempel bestaat uit een als pijp gevormde letter "J" in het opschrift De Jarnett, samen met een cactusfiguur; volgens dezelfde bron kan onder de steel de vermelding "Handmade in Arizona" en een productienummer worden aangetroffen. Over de totale productie bestaat geen onafhankelijke telling; volgens de eigen opgave van de meester zijn er in de loop der jaren ongeveer duizend pijpen gemaakt, waarvan het grootste deel in de Verenigde Staten is gebleven, maar die ook liefhebbers hebben bereikt in Duitsland, Engeland, Japan, Canada, Israël, Indonesië en Thailand.

Horace DeJarnett overleed op 24 juli 2013. Met zijn overlijden sloot het atelier, en het merk deelt het lot van eenmansateliers: het wordt uitsluitend nog vertegenwoordigd door de bestaande pijpen die van hand tot hand blijven circuleren. Wat tijdstip en schaal betreft kan het worden geplaatst in dezelfde generatie als Amerikaanse ambachtslieden die bekend werden in de jaren waarin het internet zich verspreidde, zoals Kurt Huhn.