E. Deguingand & Son

E. Deguingand & Son, genoemd naar de in Londen gevestigde handelaar Émile Deguingand, is een pijpenbedrijf dat bleef bestaan van het einde van de negentiende eeuw tot in het interbellum. Het opvallende aan het bedrijf is dat het handelscentrum en het productiecentrum zich in twee verschillende landen bevonden: verkoop en beheer werden vanuit Londen gevoerd, terwijl het bruyère (briar)-vakmanschap werd uitgevoerd in het plaatsje Saint-Claude, in de Franse Jura.

Van Londen naar Saint-Claude

Over de Londense poot van het bedrijf is weinig informatie overgebleven; volgens de pijpenliteratuur was het bedrijf in de eerste jaren actief in de buurt van Cripplegate in de stad, en verhuisde het in de loop van 1897 eenmaal van adres. Voor deze data is geen onafhankelijke bevestiging gevonden in Engelse registers.

Aan de Franse kant is de geschiedenis daarentegen duidelijk te volgen aan de hand van archieven. Volgens regionale inventarisregisters werd de overgenomen fabriek in 1885-1886 opgericht door Charles Cayron, rond 1890 herbouwd en omstreeks 1897 gekocht door "de Londense handelaar Émile Deguingand". Het gebouw werd rond 1900 en 1902 verhoogd en uitgebreid, en rond 1926 in noordoostelijke richting bijna verdubbeld in omvang. Volgens een telling uit 1910 werkten er in de fabriek ongeveer zeventig mensen, van wie zevenentwintig vrouwen.

Producten en octrooi

Net als andere ateliers van Saint-Claude in die periode, produceerde het bedrijf zowel onder eigen naam als onder namen voor detailhandelaren. Volgens de pijpenliteratuur werd de naam Admiral gebruikt als een gedeeld Brits-Amerikaans merk, samen met LHS uit New York; de documentaire onderbouwing van deze samenwerking is echter zwak. Ook de toeschrijving van de naam Trident aan Deguingand is onder verzamelaars omstreden; er bestaat een sterke opvatting dat pijpen met deze naam een product zijn van de William Demuth Company.

Het concrete document dat de technische ambitie van het bedrijf bevestigt, is een octrooi. De aanvraag, ingediend op 14 december 1905 in Frankrijk op naam van "E. Deguingand et Fils", werd op 23 april 1906 gepubliceerd onder nummer FR 360466. Het document, getiteld "Verbeteringen in het maken van pijpen", verwijst in zijn classificatie naar een binnenkamer van klei of vergelijkbaar materiaal die in de kop wordt geplaatst. Dit is een van de vele "systeempijp"-experimenten die de vochtigheids- en verkoelingszoektocht van die tijd weerspiegelen.

Het einde van het bedrijf

In de jaren 1910 nam de firma ook Francis en Paul Deguingand op en werd zo een echt familiebedrijf, waarna het later de naam "S.A. des anciens Établissements Deguingand et Fils" droeg. De krimp die zich echter door de jaren dertig voortzette, leidde tot de sluiting van de fabriek; rond 1940 werd het gebouw gekocht door een voedselcoöperatie en tot magazijn omgebouwd, en in de daaropvolgende decennia was het onderdak voor verschillende bedrijven die niets met pijpen te maken hadden.

Tegenwoordig wordt de naam Deguingand gerekend tot de Vergeten producenten van de bruyèrehandel: een fabrikant uit Saint-Claude die eerder voor de merken van anderen werkte dan onder zijn eigen stempel bekend te staan, maar wel te volgen is via archiefdocumenten.