Edwin Pipes (Kris Edwin Barber)

Edwin Pipes is het merk waarmee de Amerikaanse pijpenmaker Kris Edwin Barber zijn werk signeert. Barber werkt in het uiterste noordoosten van Minnesota, in Grand Marais aan de noordkust van Lake Superior; het stadje is de hoofdplaats van Cook County en een van de toegangspoorten tot het Superior National Forest en het Boundary Waters wildernisgebied. Het merk is een voorbeeld van artisanale productie uitgevoerd op één werkbank: in plaats van een seriematige mal worden bij elk stuk opnieuw de vormen opgebouwd, in beperkte oplage.

Van reparatie naar het maken van pijpen

Volgens Barbers eigen verhaal gaat zijn eerste kennismaking met de pijp terug op de jaren die hij in de Beierse Alpen in Duitsland doorbracht. De weg naar het pijpenmaken opende zich in 2010, toen hij kennismaakte met een hoogwaardige, met de hand gemaakte pijp. Barber begon niet met maken, maar met repareren: hij knapte goedkoop verzamelde, versleten estate-pijpen op en bracht ze weer in omloop. Naar eigen zeggen repareerde hij in bijna twee jaar tijd honderden pijpen, en leerde hij in die periode al doende criteria als de juiste boring van het rookkanaal, de tenon-speling, hoek en wanddikte. Nadat hij in 2012 een blok briar kocht en zijn eerste pijp maakte, keerde hij niet meer terug naar het reparatiewerk. Zes jaar lang zette hij het pijpenmaken voort naast een baan in het bedrijfsleven; in 2018 gaf hij zijn functie als middenkader-manager op om voltijds te gaan produceren, en verplaatste hij zijn atelier naar de kust van Lake Superior.

Vormtaal en series

Edwin-pijpen worden het gemakkelijkst onder de noemer freehand geschaard, maar Barber hanteert niet de benadering waarbij de natuurlijke lijn van het blok ongewijzigd wordt overgenomen; harde en zachte oppervlakken worden in dezelfde kop bewust naast elkaar gezet. Op de officiële website worden de werken in vijf groepen ingedeeld, terwijl de tentoonstellingsstandaards apart onder een eigen titel worden gepresenteerd. In de groep "Dragons" worden scherpe uitsteeksels en spitse hoeken gecombineerd met vloeiende lijnen; in "Elephant's Shields" is het uitgangspunt dat elke lijn naadloos overgaat in de volgende. De overige drie groepen bestaan uit churchwardens, pijpen geïnspireerd op de volkeren uit het universum van In de Ban van de Ring, en open experimenten waarbij kleine accenten aan traditionele vormen worden toegevoegd.

Uit deze groepen zijn gemakkelijk twee voorkeuren van het merk af te lezen. De eerste is het gewicht dat wordt gehecht aan de churchwarden-lengte: het lange mondstuk wordt gewaardeerd omdat het de rook kouder naar de mond brengt, maar geldt als een arbeidsintensieve vorm die tegenwoordig zelden wordt gezien in de wereld van handgemaakte pijpen. De tweede is de tentoonstellingsstandaard, afzonderlijk gemaakt om te passen bij de kleur en lijn van de pijp; de standaards nemen in Barbers catalogus een gelijkwaardige plaats in naast de pijpen zelf.

Materiaal en vakmanschap

Barbers hoofdmateriaal is briar; voor de mondstukken gebruikt hij naar verluidt eboniet. Dit op verharde rubber gebaseerde materiaal is, dankzij de manier waarop het na bewerking zacht aanvoelt in de mond en tot dunne doorsneden kan worden verwerkt, de gevestigde keuze voor mondstukken; voor de algemene eigenschappen van het materiaal kan het artikel mondstukmaterialen worden geraadpleegd. Ook het gespleten (split) mondstuk behoort naar verluidt tot de oplossingen waar de vakman vaak op terugvalt. Barber vertelt dat hij zijn discipline aan de werkbank niet uit een formele opleiding, maar uit zijn reparatiejaren heeft opgedaan, en dat de vele pijpen die hij lange tijd opknapte hem de gewoonte van precies meten hebben bijgebracht.