Enricoro (Enrico Marola)

Enricoro is het pijpenmerk van Enrico Marola, die werkzaam is in de stad Vercelli in de Noord-Italiaanse regio Piëmont. De naam is ontstaan uit de combinatie van de voornaam van de meester en het Italiaanse woord voor horlogemaker, "orologiaio": Marola's eigenlijke beroep is horlogemaker, en het maken van pijpen is jarenlang een tweede bezigheid naast dit beroep gebleven. Ook het symbool van het merk weerspiegelt deze dubbele identiteit; als logo wordt een messing horlogewerk-kroon gebruikt.

Oprichting van de werkplaats

Marola's kennismaking met briar begint volgens de overlevering in 1998, na een ontmoeting met Bruto Sordini, oprichter van de werkplaats Don Carlos. In de eerste jaren blijft de productie volledig op hobbyniveau; ook Sordini's begeleiding blijft grotendeels beperkt tot telefonisch doorgegeven recepten. Volgens hetzelfde verhaal rondde Marola in 2007 zijn basisuitrusting af en pakte hij het werk regelmatiger op, en registreerde hij zijn activiteit in 2010 officieel.

In hetzelfde interview worden enkele meesters genoemd: bij het vormgeven met een schuurschijf zou Vilma Armellini van de werkplaats Armellini hebben geholpen, en bij het werkbankwerk de ervaren meester Luigi Crugnola. Ook een week in 2010 met de Zweedse meester Ronny Thunér zou een van de keerpunten zijn geweest waarop hij zijn techniek verfijnde.

Inrichting van het atelier

De uitrusting van de werkplaats Enricoro is sober te noemen: een kolomboormachine, diverse boren, een slijpmachine met schijf en een set vijlen. Omdat Marola geen draaibank of kopieerbank gebruikt, verschillen de afmetingen van stuk tot stuk; de ruwe vorm wordt op de schijf bepaald, terwijl verhouding en lijn met de vijl en opeenvolgende gradaties puimsteen en schuurdoek worden opgebouwd. Doordat deze methode langzaam werkt, blijft de jaarlijkse productie laag.

De gebruikte briar komt uit houtwerkplaatsen die de meester zelf selecteert. Er bestaat geen vooraf vastgestelde vormenlijst; de beslissing wordt genomen op basis van de nerf en de toestand van het blok op dat moment. Het repertoire bestaat grotendeels uit klassieke vormen, en Marola zegt deze mallen te kiezen om hun functionele soberheid, terwijl hij in elk exemplaar een kleine persoonlijke toets achterlaat.

Ook de afwerking van het oppervlak verloopt met dezelfde ingetogenheid. Het kleuren wordt licht genoeg gehouden om de nerf niet te bedekken, en bij het polijsten worden natuurlijke mengsels gebruikt in plaats van zware synthetische coatings. In de eigen woorden van de meester is het doel geen object om tentoon te stellen, maar een pijp die droog en probleemloos rookt en bestand is tegen dagelijks gebruik.

Positie

Enricoro sluit eerder aan bij de traditie van eenmans- artisanale werkplaatsen dan bij de grote ateliers van Italië. De pijpen hebben naast Italië ook verzamelaarskringen in het buitenland bereikt; in de bronnen worden onder meer de Verenigde Staten, Zweden, Denemarken, Zwitserland, Frankrijk en India genoemd.