Erdoğan Ege

Erdoğan Ege behoort tot de Turkse pijpsnijders die blokken meerschuim bewerken; zijn naam komt zowel in zijn eigen handtekening als in internationale registraties voor in de vorm "Erdogan Ege", zonder Turkse letters. Het staat geregistreerd dat hij in 1967, op dertienjarige leeftijd, als leerling het vak instapte en zich toelegde op portret- en diermotieven. Hij heeft zijn werk voortgezet in Eskişehir; zijn geboortejaar en -plaats staan niet in de bronnen.

Leerlingschap en het beroep dat ernaast liep

Volgens de overlevering begon Ege in 1967 aan een vijf jaar durende leertijd bij Raşit Aktaş. Deze duur past bij het gevestigde leersysteem in de meerschuimsnijkunst van Eskişehir: de steen is zacht wanneer hij uit de grond komt, maar wordt hard en breekbaar naarmate hij droogt; het duurt jaren voordat de hand aan deze veranderlijkheid gewend raakt. Ook dat de leertijd voornamelijk bestaat uit tussenwerk zoals ruw voorvormen, gaten boren en polijsten, is in de streek gebruikelijk.

Wat opvalt in Ege's cv is dat het snijwerk lange tijd niet zijn enige broodwinning was. Volgens de registraties werkte hij bij een universitair ziekenhuis in Eskişehir, waar hij in 1999 met pensioen ging. Tot die datum bleef de werkbank een bezigheid die naast betaald werk liep; pas na zijn pensionering ging hij over op voltijdse productie. Zo'n regeling is niet zeldzaam in de streek, omdat kopsnijwerk zich goed leent voor betaling per stuk.

Koppen snijden en afleveren

Ege werkte lange tijd niet als een meester die complete pijpen aflevert, maar als iemand die gesneden koppen produceert. Volgens de registraties leverde hij in de loop der jaren aan meerdere ateliers; het monteren van de steel, het schuren en het polijsten met bijenwas werden door andere handen voltooid. Deze taakverdeling is in Eskişehir geen uitzondering maar de regel: de snijder, de monteur en de exporteur zijn meestal aparte personen, en de naam op de doos is vaak niet de naam van degene die de steen heeft gesneden.

Om die reden lenen Ege's werken zich niet goed voor beoordeling volgens de maatstaven van het westerse artisan-pijp-concept. Daar wordt vakmanschap beoordeeld aan de hand van een complete pijp die uit één hand komt; hier is de maatstaf de kop zelf. Zelfs het feit dat zijn naam is vastgelegd, geldt als uitzonderlijk, gezien een productienetwerk waarin de meesters meestal anoniem blijven.

Onderwerpen en de periode na 1999

In de pijpen die met zijn handtekening circuleren, ligt het zwaartepunt op figuratief snijwerk: portretkoppen, historische en mythologische figuren, dierfiguren. In registraties komen onderwerpen voor als Bacchus, een gehoornde Vikingkop, Toetanchamon, Einstein en Zeus. Zijn portretwerk geldt als de belangrijkste reden dat zijn naam wordt genoemd.

Over het samenwerkingsverband na zijn pensionering spreken de bronnen elkaar tegen. In de vakliteratuur over pijpencv's wordt vermeld dat hij vanaf 1999 samenwerkte met Salim Şener, terwijl in verkopersregistraties staat dat hij vanaf datzelfde jaar voltijds samenwerkte met Fikri Baki. In beide registraties is het jaartal 1999, en beide namen behoren tot meesters die actief waren in de omgeving van Eskişehir; welke van de twee juist is, is niet gedocumenteerd. Ook over de ateliernaam, de taakverdeling en de duur van de samenwerking bestaat geen verifieerbare informatie.