Ferndown

Ferndown is het handgemaakte briar-pijpenmerk dat de Engelse zilversmid Leslie 'Les' Wood en zijn vrouw Dolly Wood begin jaren 1980 oprichtten. Het merk is genoemd naar het huis waarin de meester woonde. Het staat bekend om zijn doorgaans grote koppen, het kenmerkende ruwe oppervlak genaamd 'Bark' en de sterling zilveren banden die voor elke pijp afzonderlijk op maat worden gemaakt.

De Dunhill-jaren

Les Wood begon in maart 1963, enkele weken na zijn vijftiende verjaardag, te werken op de zilvermonteerafdeling van de Dunhill-fabriek. Toen de meester aan het hoofd van die afdeling binnen twee jaar vertrok, nam hij de verantwoordelijkheid over; in diezelfde jaren volgde hij vijf jaar lang, drie avonden per week, een opleiding zilversmeden aan de Sir John Cass-school in Londen. Zijn vrouw Dolly werkte in dezelfde fabriek op de afwerkingsafdeling. Woods negentien jaar bij het bedrijf eindigden met een geschil dat ontstond nadat de directie van Dunhill had verboden zilvermontages te maken voor het overgenomen merk Charatan.

L&JS en het ontstaan van het merk

Wood, die rond 1978-79 zelfstandig werd, richtte zijn eigen atelier op aan Carpenter's Road in de Londense wijk Stratford. De naam L&JS van het atelier betekende aanvankelijk 'Leslie & Jim Silverware', naar zijn partner Jim Craig; toen de samenwerking eindigde, bleef de afkorting bestaan als 'Leslie John Silverware', dankzij de tweede naam van de meester. In die jaren verzorgde het atelier de zilvermontages voor, naast Dunhill, merken van de Oppenheimer-groep, James Upshall en firma's als Barling. Craig, die de samenwerking verliet, bleef in het pijpenvak; na de dood van William Taylor in 2009 nam hij de leiding over van het merk Ashton.

Het echtpaar begon begin jaren 1980 met het produceren van eigen pijpen. De eerste series verschenen onder de namen Tudor, Elizabethan en Jacobean; de mondstukken van de Jacobean-pijpen waren gegoten, en bovendien leverde de naam uitspraakproblemen op de Amerikaanse markt op. Rond 1983 werd voor de nieuwe serie, waarvan ook de mondstukken met de hand zouden worden gesneden, de naam van het huis van de meester gekozen; zo ontstond Ferndown.

Stempels, afwerkingen en graden

De afwerkingen van Ferndown vallen onder vijf namen: Root, met een gladde, naar oranje neigende oppervlakte; Tudor Root, dat naar bruin neigt; Reo, roodbruin; Tan, lichte tinten; en Bark, rustiek. In de bronnen komen ook tussenaanduidingen als Antique Bark voor. Onder de kop worden de merknaam, de naam van de afwerking en de stempels 'Hand Made In England, Les Wood' geslagen; op de zilveren band staan het L&JS-stempel en de 925-keurmerkering. De maat wordt aangegeven met een schaal van één tot vier sterren; exemplaren met een over de hele lengte rechte nerf krijgen het teken SG. Vanwege een eerder geregistreerde soortgelijke naam werden pijpen bestemd voor de Duitse markt onder het stempel Elwood verspreid. Hetzelfde atelier produceerde ook eigen pijpen onder andere namen voor verkopers als James Barber en Astleys.

Werkwijze van het atelier

De productie was in tweeën verdeeld: Les draaide de kop, sneed de vulcaniet-staaf en vormde het mondstuk met de hand; Dolly nam het schuren, polijsten, kleuren en de laatste afwerking voor zijn rekening. Bij het oliehardingsproces dat het echtpaar toepaste, werd olie niet alleen op de buitenkant maar ook in het binnenste van de kop aangebracht.

Ook het Bark-oppervlak, dat als de handtekening van het merk geldt, werd door Dolly aangebracht. Het procedé bestond uit het met hoge snelheid tegen de kop drukken van een boorpunt die was geslepen tot twee scherpe punten; de textuur die door de afgebroken deeltjes ontstond, werd vervolgens met een staalborstel en schuurpapier bijgewerkt. De techniek zou zijn afgeleid van Peter Wilson, die bij Duncan Briars werkte. Bark is een oppervlaktebehandeling in de vorm van rustificatie, geen zandstraling; het atelier maakte weinig gezandstraalde koppen, en dat zandstraalwerk werd in Canada uitbesteed.

Over de jaarlijkse productie lopen de bronnen uiteen: in het eigen verhaal van de meester wordt gesproken van enkele honderden pijpen, terwijl overleveringen op basis van verkoopgegevens getallen dicht bij tweeduizend noemen. Het echtpaar Wood ging in 2016 met pensioen; daarmee kwam een einde aan de reguliere productie van het merk.