Fincato

Fincato is de naam van het merk waarin een tabakszaak in het historische centrum van Rome, in een van de smalle straatjes rond Montecitorio, geleidelijk is veranderd. De onderneming begon als familiebedrijf en bleef drie generaties lang dezelfde achternaam dragen; wat begon als een winkel die alleen verkocht, groeide uit tot een van de adressen waar de Italiaanse pijpcultuur zich organiseerde. Tegenwoordig staat de naam zowel voor de winkel als voor de in beperkte oplage geproduceerde pijpen met eigen signatuur.

Van winkel tot merk

De zaak werd in 1932 geopend door Emilia Fincato. Het pand van twee verdiepingen huisvestte aanvankelijk twee afzonderlijke bedrijven tegelijk: beneden de toonbank waar losse sigaretten, shag en Toscano-sigaren werden verkocht, boven de kleermakerij van Emilia's echtgenoot Carmelo. In de jaren zestig namen de neven Fausto Fincato en Bruno Baggio de leiding van de zaak over. Deze generatie richtte de onderneming niet langer op de tabaksverkoop, maar op de pijp; in 1971 werd de verdieping waar de kleermakerij zich bevond, omgebouwd tot een salon waar klanten konden zitten en converseren. De salon wordt beschreven als trefpunt voor bekende namen uit de toenmalige politiek en kunstwereld; onder de bezoekers wordt ook Sandro Pertini genoemd, die later president zou worden.

Fausto Fincato's bijdrage bleef niet beperkt tot de winkel. In 1975 verscheen op zijn initiatief het tijdschrift Smoking, gericht op Italiaanse pijprokers, en Fincato nam de redactie op zich. In 1990 behoorde hij tot de oprichters van de club Circolo della Pipa. Deze twee initiatieven worden gerekend tot de structuren die de verspreide gemeenschap van liefhebbers in Italië bijeenbrachten. Ook staat opgetekend dat Fincato in 1940 in Padua werd geboren; dit gegeven berust op één enkele bron en wordt daarom met voorzichtigheid vermeld.

Sigaren en de derde generatie

In 2001 werd op de bovenverdieping van de winkel een ruimte met temperatuur- en vochtregeling ingericht, bestemd voor Cubaanse sigaren. Met deze stap verwierf de onderneming als eerste in het land de titel "La Casa del Habano"; sindsdien wordt het merk aangeduid als "Fincato — La Casa del Habano". Vanaf de jaren negentig trad ook Fausto's zoon Emiliano Fincato tot de leiding toe, en zo ging de onderneming over naar de derde generatie. De onderneming, die ook voorkomt op de lijsten van lokale verenigingen die de historische middenstand van Rome registreren, wijdt haar bovenverdieping aan een in de loop der jaren opgebouwde en aan bezoekers getoonde pijpencollectie; hierin bevinden zich naast exemplaren van bruyèrewortel (briar) ook oude en nieuwe meerschuim-stukken.

Pijpen die de naam Fincato dragen

De onderneming laat ook pijpen produceren die haar eigen naam dragen. Dit zijn geen series uit massaproductie, maar met de hand afgewerkte, in aantal beperkte groepen. De bekendste reeks is de Epoca-serie, waaraan sinds 2001 jaarlijks een nieuwe vorm wordt toegevoegd; volgens de definitie van de producent is het onderscheidende kenmerk van de serie een platte zilveren ring van ongeveer 10 millimeter breed op de plek waar mondstuk (stem) en kop samenkomen. Onder de oppervlaktebehandelingen worden natuurlijk gepolijst, rood, bordeaux, donkerbruin, zwart en gezandstraald genoemd. Ook een tweede reeks, die onder de naam Nove wordt samengebracht, verschijnt volgens opgave van de producent met jaarlijkse tussenpozen. Bij beide series geldt lichtheid als gemeenschappelijk criterium; het kopvolume wordt klein gehouden.

Het merk wordt eerder beschouwd als een centrum waar de Italiaanse pijptraditie samenkomt en wordt doorgegeven, dan als producent binnen die traditie zoals gevestigde ateliers als Castello die vertegenwoordigen.