Frank Axmacher

Frank Axmacher is een meester die pas op zijn veertigste met pijpen maken begon en al snel bekend werd in de Duitse handgemaakte pijpenwereld. Doordat hij het vak via steen- en houtsculptuur benaderde, kreeg zijn werk van meet af aan een vormelijke discipline; hij bouwt zijn pijpen op met de blik van iemand die massa denkt te beeldhouwen.

Van ambacht naar pijp

Axmachers geboortejaar wordt in de bronnen als 1963 vermeld. Hij woont en werkt in de Duitse Bergisches Land, in de omgeving van Solingen-Remscheid, bekend om zijn messenmakerij. Vanaf zijn schooltijd volgde hij tot 1982 een langdurige tekenopleiding, waarna hij tussen 1984 en 1987 zijn leertijd als steenhouwer voltooide. Steenbewerking werd vanaf eind jaren tachtig zijn belangrijkste inkomstenbron; medio jaren negentig kwamen daar cursussen houtsculptuur bij. Dat hij begin jaren 2000 werk inzond voor tentoonstellingen van een beeldenpark in zijn regio, wijst op een periode waarin hij eerder als kunstenaar dan als ambachtsman werkte.

Zijn overstap naar pijpen maken dateert van 2004. Naar verluidt was het uitgangspunt de toevallige aanblik van een vulkaanvormige (volcano) pijp. Hij verwierf het grootste deel van zijn kennis autodidactisch en verstevigde zijn techniek in de beginperiode tijdens werkdagen in het atelier van de Duitse meester Bertram Safferling. Dat hij in latere jaren de kans kreeg om samen te werken met bekende beeldsnijders als Rainer Barbi en Tom Eltang, bracht zijn werk dichter bij de lijnvoering van de Deense school.

Productie en materiaal

De werkwijze van het atelier berust op eenmanshandwerk: er worden geen mallen, kant-en-klare lichamen of fabrieksmondstukken gebruikt. De lichamen worden uitgesneden uit plateau-gezaagde briarblokken. Voor het mondstuk vertrouwt de meester vooral op ebonieten en Cumberland-staven; elk mondstuk wordt afzonderlijk uit de staaf gesneden. Acrylaat blijft een secundaire optie die alleen wordt ingezet wanneer een bepaalde vorm- of kleurcompositie dat vereist. Bij de overgangen tussen steel en mondstuk komen tussenringen van hoorn, mammoetivoor en diverse hardhoutsoorten voor; deze dienen minder als versiering dan om een lange steel visueel te onderbreken en de verhoudingen leesbaar te maken. Voor details over het gedrag van mondstukmaterialen in de mond kan het artikel mondstukmaterialen worden geraadpleegd.

Vormopvatting

Zijn vroege producten bestaan, zoals bij veel beginnende meesters, uit los van elkaar staande stijlexperimenten; een herkenbare persoonlijke taal ontstaat pas in de tweede helft van de jaren 2000. In zijn volwassen werk lopen twee lijnen naast elkaar. De ene bestaat uit lichamen die met strakke, gematigde lijnen zijn opgebouwd en waarvan de geometrie meteen leesbaar is; zijn interpretaties uit de volcano-familie gelden als de meest genoemde voorbeelden van deze lijn. De andere bestaat uit beeldhouwerige vormen zonder scherpe hoeken, waarbij de massa als het ware gebeiteld wegvloeit. In de afwerking worden zowel gepolijste als gezandstraalde oppervlakken gebruikt.

Omdat de productie beperkt is, circuleren de pijpen voornamelijk onder verzamelaars. Binnen de gemeenschap geldt Axmacher als een typerend voorbeeld van hoe een meester met een achtergrond in beeldhouwkunst een pijp behandelt als een sculptuurprobleem op kleine schaal.