Frederick G Pipes

Frederick G Pipes is een eenmansatelier voor briarpijpen dat de Amerikaanse meester Frederick Garlinghouse op eigen naam oprichtte. Het merk is niet het product van een grote fabriekstraditie, maar van de persoonlijke zoektocht van een musicus die zich pas op late leeftijd tot handwerk wendde. De productie heeft nooit een serieschaal bereikt; de pijpen werden één voor één en rechtstreeks op de werkbank van de meester vormgegeven.

Van viool naar pijp

Garlinghouse' eerste ambacht was niet de pijp maar de viool; voordat hij zich tot briar wendde, hield hij zich jarenlang bezig met vioolbouw. Als iemand met een muzikale opleiding was hij vertrouwd met houtbewerking en fijne maatvoering, en die vaardigheid bleef hem bij toen hij van werkbank veranderde. Volgens de overlevering had hij al lang de gewoonte om pijp te roken, en zijn beslissing om zijn eigen pijpen te maken kwam voort uit het feit dat kant-en-klare merken niet aan zijn verwachtingen voldeden.

Zijn geboortestad was Duluth, in de Amerikaanse staat Minnesota; ook zijn kennismaking met de pijp vond plaats rond de tabakswinkels van die stad. In latere jaren vestigde hij zich in het plaatsje Carthage in Tennessee en richtte daar zijn atelier op.

Gezondheidsproblemen bepaalden in zijn latere jaren zijn werktempo; na de hartaandoeningen die hij doormaakte, werd het pijpenmaken zijn voornaamste nog vol te houden bezigheid. Dat verklaart ook waarom het atelier nooit groeide en de productie beperkt bleef tot de capaciteit van één paar handen.

Werkwijze

De uitrusting van het atelier was niet indrukwekkend: een boorbank en handgereedschap. In plaats van de vorm van tevoren op te leggen, verkoos Garlinghouse de nerf van het blok te lezen en zich daarnaar te richten, waarbij hij bijzondere zorg besteedde aan het boren van de kanalen en het polijsten van het oppervlak. Zijn doel was, in zijn eigen woorden, een pijp die er mooi uitziet, maar tegelijk prettig rookt.

Het grootste deel van de door hem gebruikte briar betrok hij van de Amerikaanse meester Tim West; ook diens adviezen over de vervaardiging speelden naar verluidt een rol. Bij speciale bestellingen is bekend dat hij naast briar ook met exotische hardhoutsoorten werkte. Productie op deze schaal valt volledig aan de kant van artisan in het onderscheid tussen artisan- en fabriekspijpen: er is geen mal, geen serie en geen arbeidsverdeling.

Het einde van het merk

Frederick Garlinghouse overleed op 7 augustus 2006 aan de gevolgen van burkittlymfoom. Na zijn overlijden hield zijn dochter Lori Rathbun, in overeenstemming met de wens van haar vader, de website van het merk nog enige tijd draaiend. Omdat er geen nieuwe productie meer volgde, bleef het aantal pijpen met de signatuur Frederick G beperkt tot de jaren waarin de meester actief was.

Het merk geldt als een goed voorbeeld van de generatie kleine ateliers die zich aan het einde van de twintigste eeuw vermenigvuldigden binnen de Amerikaanse handgemaakte pijpenscene: een atelier dat zolang duurde als het leven van één mens, waarvan de gegevens versnipperd zijn en die grotendeels op het eigen verhaal van de meester berusten.