GBD Vormnummers

De GBD-vormnummers zijn de getallen die op de steel van pijpen van het merk GBD worden geslagen en aangeven uit welke mal de kop is voortgekomen. Deze nummers, die van één tot vier cijfers kunnen lopen, geven op zichzelf geen informatie over datum, kwaliteit of fabriek. Volgens de gegevens gebruikte het bedrijf, dat in 1850 in Parijs werd opgericht en na de eeuwwisseling overging naar het Londense huis Oppenheimer, waarna het zowel in Frankrijk als in Engeland produceerde, dezelfde nummerreeks voor al zijn productlijnen.

De plaats van het nummer in het stempel

In een typisch GBD-stempel staat aan de ene kant van de steel het GBD-logo in een ovaal, samen met de naam van de lijn, en aan de andere kant of eronder de plaats van productie en het vormnummer. Herstelregistraties leveren hiervan concrete voorbeelden: bij een Dura Mount-pijp staat aan de ene kant van de steel "Dura / GBD / Mount", aan de andere kant "London, England" met het nummer 9488; bij een in Frankrijk geproduceerde Coronet staat bovenaan de steel de naam van de lijn en onderaan "St. Claude" met het nummer 753. Hoewel de indeling van het stempel per periode verschilt, staat het nummer bijna altijd aan dezelfde kant als de landsaanduiding. Voor de naamgeving van steel, kamer en mondstuk kan worden verwezen naar het artikel pijpanatomie.

Hoe lijsten het nummer beschrijven

De vormlijsten waarop de gemeenschap zich baseert, beschrijven elk nummer aan de hand van drie criteria: de familie waartoe de kamer behoort, de bocht van de steel (recht, achtste, kwart, half, hele bocht) en de doorsnede van de steel (rond, ovaal, achthoekig, vierkant). Als het mondstuk een zadel- (saddle) of conische vorm heeft, wordt dat eveneens toegevoegd. In de lijsten geeft een vraagteken nummers aan met tegenstrijdige beschrijvingen, en een sterretje kamers die niet volledig in de klassieke familie passen; de afkorting "rev" wordt gebruikt voor lichamen waarvan de kamer naar voren helt ten opzichte van de steel. Voor de eigen geschiedenis van de familienamen kan worden verwezen naar het artikel oorsprong van briarpijp-vormnamen.

Deze lijsten worden niet als volledig beschouwd. De samenstellers geven aan dat een deel van de informatie uit de tweede hand komt en dat er voor hetzelfde nummer onderling tegenstrijdige beschrijvingen zijn aangeleverd; ook de geregistreerde nummers vormen slechts een klein deel van alle geproduceerde mallen.

Geen formule van nummer naar vorm

In de reeks kunnen kleine clusters worden aangewezen: de nummers 254, 255 en 256 zijn alle drie ovale-steel Canadian-vormen, en alle geregistreerde nummers tussen 310 en 315 hebben een apple-kamer. Deze clusters vormen zich echter niet altijd op basis van de kamerfamilie; de zes nummers tussen 9486 en 9491 hebben als gemeenschappelijk kenmerk uitsluitend het vierkante steelwerk, terwijl hun kamers verdeeld zijn over panel, apple, pot en billiard. Aangrenzende nummers vallen vaak in geheel verschillende families, en in de beschikbare verzamelingen is geen enkele regel aangetoond die van nummer naar vorm leidt.

Het nummer geeft evenmin aan over welke lijn het gaat. Vormnummer 753, een author-vorm, komt zowel voor in de Franse Coronet-lijn als bij het door GBD geproduceerde merk Dr. Plumb; billiard-nummer 9436 komt zowel voor in de lijn Prestige als in Super Q, en staat in de verzamelingen zelfs eenmaal met een rechte ronde steel en eenmaal met een zadelmondstuk vermeld, in twee aparte regels. De vorm van het mondstuk is dan ook geen betrouwbaar criterium: dezelfde genummerde pijpen zijn in verschillende jaren en verschillende lijnen met uiteenlopende mondstukken verschenen. Ook is het niet vreemd dat hetzelfde nummer voorkomt op zowel een tweedeklas kop als op een eersteklas GBD.

Deze nummerreeks bleef in gebruik tot 1981, toen de productie van GBD en Comoy's in één fabriek werd samengevoegd. Bij het beschrijven van een GBD krijgt het nummer pas betekenis wanneer het samen wordt genoemd met de naam van de lijn, het landstempel en de afmetingen van de kop.