Gurra

Gurra is het merk waaronder de Zweedse pijpenmaker Lars-Göran Markunger (geb. 1960) zijn pijpen signeert. Markunger, die in Halmstad woont, oefent zijn eigenlijke beroep uit in een glasfabriek; naar verluidt raakte hij medio jaren 2000 uit nieuwsgierigheid naar het combineren van verschillende materialen aan het pijpen maken. Destijds rookte hij zelf geen pijp; hij raakte pas na zijn werk als maker aan het roken gewend. Doordat de productie uiterst beperkt is gebleven en door de ongebruikelijke materiaalcombinaties heeft het merk een kleine maar erkende plaats verworven in de Zweedse pijpenwereld.

Herkomst van de naam en stempeling

In het Zweeds is "Gurra" een gangbare verkorting van de naam Lars-Göran; de maker wordt al sinds zijn jeugd zo genoemd. Dat zijn volledige naam te lang was om in een stempel te passen, was doorslaggevend voor de keuze om het merk met de korte bijnaam te markeren. Het voorstel kwam van Per Billhäll, die de pijpen bij het verzamelaarspubliek introduceerde. Markunger werkt met een graveermachine in plaats van een stalen stempel. De kwaliteitsrangschikking is gebaseerd op een kaartspel: er wordt een reeks gebruikt die oploopt van "10" naar "Aas", waarbij "Q" (vrouw) de middelste graad vertegenwoordigt. Bij de geregistreerde exemplaren bestaat het stempel uit de merknaam, de landnaam en het gradeteken.

De aanmoediging van Bo Nordh

Twee prikkels worden genoemd die Markunger naar pijpen maken trokken: een krantenartikel over een Franse pijpenfabriek en een televisieprogramma over Bo Nordh. Naar verluidt bracht hij zijn eerste probeersels rechtstreeks naar Nordh, kreeg hij zowel harde kritiek als gedetailleerde adviezen van de meester te verduren, en kreeg hij duidelijke goedkeuring toen hij met een tweede groep pijpen terugkwam. Dat hij op aanwijzing van Nordh een aantal pijpen aan Per Billhäll bezorgde, wordt gezien als het begin van de bekendheid van het merk onder verzamelaars; het merk wordt sindsdien met de kring rond Nordh geassocieerd.

Atelier en materiaalexperimenten

Het atelier bevindt zich in een oud huis dat Markunger zelf heeft opgeknapt; een groot deel van de machines die hij gebruikt, heeft hij zelf gemaakt. Volgens verslagen over de situatie in 2008 stond er destijds geen draaibank in het atelier en werd voor die bewerkingen gebruikgemaakt van de werkbank van een kennis. Experimenten die verder gaan dan klassieke mondstukmaterialen zoals bruyèrewortel (briar) en eboniet vormen het onderscheidende kenmerk van het merk. Volgens de bronnen gebruikte hij Damascusstaal in enkele militair gemonteerde pijpen (waarbij het mondstuk over het uiteinde van de schacht schuift), en verwerkte hij in de steel van twee van zijn pijpen berkenbast die alleen in Noord-Zweden dik genoeg voorkomt. Voor de kleuring geeft hij de voorkeur aan zuurgebaseerde methoden boven traditionele verf; op sommige stukken past hij zandstralen toe met apparatuur uit de glasfabriek waar hij werkt. De vormentaal beweegt zich tussen klassieke mallen en vrije vorm (freehand).

De productieomvang is van meet af aan laag gebleven. Volgens een atelierbezoekverslag van februari 2008 lag het totale aantal tot dan toe gemaakte pijpen rond de vijfentwintig; een totaal voor de jaren daarna is niet bekend. Daarom worden Gurra-gestempelde pijpen gerekend tot de stukken die zelden in collecties worden aangetroffen.