Hackert

Hackert is een eenmansatelier voor pijpen dat door Jake Hackert wordt gerund in de stad Lancaster, in de Amerikaanse staat Pennsylvania. Het is geen fabriek die in serie produceert, maar een ambachtelijke werkplaats waar elk stuk met de hand wordt gevormd. De naam Hackert staat bekend om zijn freehand-pijpen van briar, en om de gewoonte om materialen die typisch zijn voor Noord-Amerika tot pijpen te verwerken.

Het Atelier en zijn Omgeving

Het oprichtingsjaar van het atelier staat niet in de dossiers, maar de naam wordt al tientallen jaren geassocieerd met de pijpenscene van Lancaster. Lange tijd stond de tabakszaak van Demuth in het centrum van deze scene: opgericht in 1770 en daarmee beschouwd als de oudste tabakszaak van het land, is de zaak op haar oorspronkelijke adres in het hart van de stad gebleven, maar heeft ze in latere jaren de detailhandel gestaakt en is ze onderdeel geworden van het Demuth Museum. Dat oudere dossiers Hackert-pijpen met deze zaak associëren, moet vandaag als een historisch detail worden gelezen. Naast pijpenproductie neemt het atelier ook reparaties aan; ook is bekend dat het op verzoek koppen vormt uit andere houtsoorten dan briar.

Materiaalvoorkeuren

Volgens de eigen verklaring van het atelier wordt de gebruikte briar aangevoerd van producenten in het Middellandse Zeegebied. Ook volgens diezelfde verklaring wordt onderscheid gemaakt tussen platte blokken die uit het binnenste van het blok worden gezaagd (ebauchon) en plateaustukken die dichter bij de bast worden gehaald; de freehand-modellen zouden van plateauhout worden gemaakt. In de pijpengemeenschap wordt deze indeling niet gezien als een maatstaf voor gebrek, maar als een aanduiding van positie: in de buitenste band van het blok is de nerf dichter geweven en geeft dit het oppervlak vanzelf een structuur. Wat betreft vormtaal volgen Hackerts werken, met hun grote koppen en gedurfde lijnen, eerder hun eigen toon dan de klassieke Engelse maten.

Naast briar vallen er nog twee materialen op. Ten eerste hertengewei: het atelier bewerkt koppen van wapiti-, muildier- en witstaarthert-gewei. Ten tweede koppen van maïskolf; bij deze modellen wordt de kolfkop gecombineerd met een steel van witstaarthertgewei en een mondstuk. Dat de gebruikte kolven afkomstig zijn van Missouri Meerschaum, de belangrijkste producent van deze traditie, staat in de dossiers vermeld. Dat er voor de mondstukken ebonite of acryl wordt gebruikt, is informatie die op de eigen promotie van het atelier berust; hiervan bestaat geen onafhankelijke bevestiging.

Plaats binnen het Geheel

Hackert is een typisch voorbeeld van de generatie eenmansateliers in Amerika: het produceert een beperkt aantal stukken die grotendeels niet elkaars herhaling zijn, en de signatuur komt ook voor op pijpen die van eigenaar wisselen onder verzamelaars. Voor makers op deze schaal wordt de freehand-aanpak beschouwd als een natuurlijke keuze, omdat deze toelaat om beslissingen te nemen op basis van de nerf van het blok.