Hedegaard (Peter Hedegaard)

Hedegaard is het merk waaronder de Deense pijpenmeester Peter Hedegaard (1951-2007) zijn pijpen onder eigen naam signeerde. De productie bleef beperkt tot een kleine werkbank waar de meester alleen werkte, maar de pijpen verspreidden zich over vele landen ter wereld. Het merk wordt vandaag gerekend tot de generatie van de Deense school die in de jaren 1970 werd opgeleid.

Vormentaal

Het merendeel van Hedegaards werk bestaat uit vrije-vorm (freehand)stukken die buiten de klassieke mallen vallen. Kenmerkend is de manier waarop de relatie tussen ketel en steel wordt vormgegeven: ketels die doen denken aan een bol, trechter of bulldogvorm, verbinden zich vloeiend met de steel, terwijl het oog toch als een aparte massa blijft ogen. Het resulterende silhouet is vaak plat en volumineus. Ook in stukken waarin de meester klassieke families benadert, blijft de interpretatie vrij; in de catalogi van verzamelaars zijn exemplaren geregistreerd die de Rhodesian-lijn combineren met elementen ontleend aan hoorn- en bulldogvormen. Aangenomen wordt dat deze eigen taal zich al in de vroege jaren van zijn loopbaan vestigde.

Ateliejaren

De naam van Hedegaard duikt in 1976 op als leerling in het atelier van W. Ø. Larsen in Kopenhagen; op dat moment bestond zijn werk vooral uit reparaties, de gebruikelijke taak voor leerlingen. Het team van het atelier in diezelfde periode verenigde de latere grote namen van de Deense pijpenmakerij: de leiding lag bij Hans "Former" Nielsen; ook Teddy Knudsen, Tonni Nielsen en Poul Ilsted hadden aan dezelfde werkbanken gestaan.

Na zijn vertrek bij Larsen richtte hij zijn eerste eigen atelier op, opnieuw in Kopenhagen. Enige tijd later verhuisde hij zijn werkbank naar Helsingør, een havenstadje aan de noordpunt van Seeland. Zijn terugkeer naar Jutland, waar hij geboren was en zijn jeugd had doorgebracht, vond plaats in de laatste periode van zijn leven; zijn laatste pijpen maakte hij in Frederikshavn. Hij overleed, volgens de overlevering na een ziekte van enkele maanden, op 8 april 2007.

Stempel en kwaliteitsgraden

De pijpen dragen een stempel waarin de woorden "PETER" en "HEDEGAARD" in een boog zijn geplaatst, samen met de vermelding "HAND MADE IN DENMARK"; het kwaliteitskenmerk wordt meestal boven deze stempel aangebracht. De graden lopen, van laag naar hoog, als volgt: gezandstraalde oppervlakken, FP1, FP2, FP3, OP1, OP2, OP3, B en A. Daarboven bestaan ook pijpen met de stempel AA, maar die zijn zeer zeldzaam. Een belangrijk detail is dat de gradering alleen werd toegepast op pijpen bestemd voor export; exemplaren voor de Scandinavische markt bleven meestal ongestempeld. Daarom betekent het ontbreken van een gradatiekenmerk op een Hedegaard-pijp niet automatisch dat het om een mindere kwaliteit gaat.