Howell (Jack Howell)

Howell is het eenmansatelier voor handgemaakte pijpen dat de Amerikaanse musicus Jack Howell runt in Pittsburgh, Pennsylvania. Pijpenmaken is niet het hoofdberoep van Howell: sinds 2015 is hij eerste basklarinettist van het Pittsburgh Symphony Orchestra en geeft hij bovendien klarinetles aan de Duquesne University. Het atelier werkt daarom niet continu, maar in de gaten die het concertschema laat vallen; ook het productievolume stijgt en daalt mee met het muziekseizoen.

Van Musicus naar Pijpenmaker

Howell is afgestudeerd aan de University of Northern Colorado; hij was eerste klarinettist bij het New Mexico Symphony Orchestra en speelde bij de Santa Fe Opera en het Santa Fe Chamber Music Festival. Sinds 1996 geeft hij klarinet- en kamermuzieklessen aan de Mary Pappert School of Music van Duquesne University. Ook voor zijn pijpenmakerij was hij al actief in ambachtelijke handwerk-disciplines: messenmaken en het vervaardigen van bamboe hengels behoren daartoe; over het maken van bamboe hengels schreef hij zelfs een boek. Dat het klarinetspelen vereist dat men zijn eigen rieten snijdt, lijkt de gewoonte om met fijn handgereedschap te werken te hebben gevoed.

Hij begon in 1999 met pijpen maken en verkocht zijn eerste pijp in 2004. In diezelfde periode nam hij deel aan pijpenbeurzen in Chicago en Columbus en werd hij bekend in de toenmalige online pijpengemeenschappen. Volgens zijn eigen verklaring lag zijn productie een tijdlang rond de vijftig pijpen per jaar; na zijn aanstelling bij het orkest werd de productie grotendeels bestelling-gebonden en schaars — een cijfer waarvoor geen onafhankelijke registratie bestaat. In de lange periodes waarin het concertschema vrij is, loopt het tempo in het atelier weer op.

Stijl en Vakmanschap

Wanneer men bekende exemplaren bekijkt, blijkt dat Howells werk minder leunt op experimentele freehand-zoektochten dan op het klassieke repertoire: rechte en gebogen billiards, lovats en kortstelige vormen, en lichamen die aan een eikel doen denken, zijn veelvoorkomende types. Omdat er geen gepubliceerde vormcatalogus van het atelier bestaat, berust deze indeling op observatie van circulerende exemplaren. Vormkeuzes worden doorgaans zo gemaakt dat de nerf in het hout zichtbaar blijft.

In de oppervlaktebehandeling neemt zandstralen een prominente plaats in. Bij gezandstraalde pijpen zorgt het gebruik van een donkere onderlaag met daaroverheen lichtere bruine of roodachtige tinten voor een gevoel van diepte in de textuur. Ook halfrustieke en glad gepolijste oppervlakken komen voor. Bij de mondstukken worden zowel vulcaniet als acryl gebruikt; hoorn- of lichtgekleurde tussenringen tussen steel en mondstuk maken bij sommige exemplaren deel uit van het ontwerp. Het materiaal van deze ringen is in de meeste gevallen niet gedocumenteerd.

Stempels en Identificatie

Volgens restauratieregistraties draagt de stempel die onder de steel wordt aangebracht in een gebogen opstelling de naam "Howell", daaronder de letters "JH" en het productiejaar. Omdat er geen officiële uitleg over de vorm van het stempel bestaat, berust deze beschrijving op individueel onderzochte exemplaren. Dat het jaartal in het stempel is opgenomen, is een detail dat het dateren van tweedehands exemplaren vergemakkelijkt.