Ib Olsen

Ib Olsen is een Deense pijpenmeester die werkte in de werkplaats van S. Bang tijdens de periode waarin Svend Bang aan het hoofd stond. Het duidelijkste bewijs van zijn vakmanschap is dat de pijpen die uit zijn handen kwamen, niet met het merk van de werkplaats, maar met zijn eigen naam werden gestempeld. In de literatuur over de Deense school wordt zijn naam zelden genoemd; het meeste van wat over hem bekend is, is overgeleverd via de meesters met wie hij dezelfde werkbank deelde. Omdat een deel van de gegevens elkaar tegenspreekt, is voorzichtigheid geboden bij de details.

Bij S. Bang

Omdat de oprichter van de werkplaats in Kopenhagen zelf geen snijder was, werkte de werkplaats van meet af aan met van buiten aangetrokken meesters. Volgens de gegevens bevond Olsen zich in dezelfde jaren in dit team als Per Hansen, Ulf Noltensmeier en Ph. Vigen, die later onder zijn eigen naam bekend zou worden. De werkwijze van de werkplaats berustte erop dat elke meester een pijp helemaal zelf voortbracht, van de eerste snede tot de laatste polijstbeurt. Deze werkwijze zorgde ervoor dat, zelfs onder één enkele merkstempel, de hand van elke meester van elkaar te onderscheiden was; de situatie van Olsen kan als het meest extreme voorbeeld van dit onderscheid worden beschouwd. Ook de keuze van de werkplaats om jaarlijks slechts weinig pijpen te produceren, gaf elke meester de tijd om zijn eigen lijn te ontwikkelen; dat binnen de hoogwaardige (high grade) traditie van de Deense school niet de naam maar de hand van een maker naar voren treedt, is een gevolg van deze werkwijze.

Pijpen gestempeld met de eigen naam

Naar verluidt waren de vormen die Olsen uit bruyèrehout (briar) sneed, minder traditioneel en vrijer dan het toenmalige repertoire van S. Bang. De merkhouder aarzelde om deze stukken onder zijn eigen stempel op de markt te brengen; de gevonden oplossing was de pijpen met de naam van de meester te signeren. Dit onderscheid betekende geen kwaliteitsniveau. Volgens de gegevens werden ook op Ib Olsen-pijpen het Cumberland-mondstukmateriaal en de zilveren ringen gebruikt die de werkplaats in die jaren toepaste; ook het stempelsysteem bleef gelijk, met klassen aangeduid door Romeinse cijfers van I tot V. Kortom, de naam verschilde, niet de norm. Deze oplossing is niet ongebruikelijk voor de Deense werkplaatsen van die tijd: werk dat niet paste bij de identiteit van een merk werd vaak in een aparte lijn onder de eigen signatuur van de maker samengebracht.

Daarna

Toen Svend Bang in 1984 met pensioen ging, droeg hij de werkplaats over aan Hansen en Noltensmeier; ook Vigen wendde zich in deze jaren tot zijn eigen signatuur. Van Olsen wordt gezegd dat hij de werkbank verliet en zich terugtrok in een aan het publiek onttrokken leven. Pijpen met zijn eigen naam zijn tegenwoordig zeldzaam en vooral bekend binnen de verzamelaarskring. Over de plaats, de productieomvang en de invloed van de meester binnen de S. Bang-ploeg bestaat geen volledige eensgezindheid tussen de bronnen; in sommige verhalen wordt hij omschreven als een productieve en vernieuwende maker, terwijl de schaarste van de overgebleven exemplaren dit beeld moeilijk te bevestigen maakt.