IMP (Meerschuimpijpen)

IMP is een merknaam voor met de hand gesneden pijpen van blokmeerschuim, waarvan de producten grotendeels via de Verenigde Staten worden gedistribueerd. Het wordt eerder beschouwd als een merkkoepel waaronder in Turkije gesneden pijpen voor de buitenlandse markt worden verzameld, dan als het werk van één enkele meester aan zijn werkbank. Wanneer en door wie het merk is opgericht, staat niet in openbare bronnen; wat over IMP kan worden geverifieerd, blijft grotendeels beperkt tot de opbouw van het product en de registratiegegevens van de merknaam.

Merk en eigendom

De naam "IMP" is geregistreerd in de internationale klasse 34, die tabak en tabaksbenodigdheden omvat. In een registratie die in 2020 in het archief werd opgenomen, staat een in de Verenigde Staten gevestigd bedrijf vermeld als eigenaar van de registratie, en wordt aangegeven dat de distributie via dit bedrijf verloopt. Het eigen domein van het merk verwijst vandaag door naar de verkoopsite MeerschaumMarket, waar IMP wordt gepresenteerd als geregistreerd merk van MeerschaumMarket in dezelfde klasse. In het Amerikaanse merkenregister staat verder een "IMP"-aanvraag voor meerschuimpijpen, ingediend op 1 april 2013, waarbij als eigenaar de naam verschijnt die ook eigenaar is van het merk Servi. Omdat de bronnen deze registraties niet aan elkaar koppelen, wordt hier geen eenduidige eigendomsketen vastgesteld; volstaan wordt met de constatering dat de naam minstens twee keer van eigenaar is veranderd.

Atelier en vervaardiging

Het snijwerk wordt uitgevoerd in een klein atelier in Turkije; volgens de bronnen bevindt het atelier zich in Eskişehir, dat vanwege zijn mijnen en de eeuwenoude snijtraditie als het centrum van dit vak geldt. Het bewerkte materiaal is geen geperste steen, verkregen door het samenpersen van kruimelmateriaal, maar blokmeerschuim uit één stuk, dat na het delven wordt verdeeld op maat van de pijp.

De taakverdeling in het atelier volgt de gevestigde indeling van de traditionele meerschuimproductie: het uitsnijden van de ruwe vorm wordt door de leerling gedaan, de fijnere uitsnijding en de details blijven aan de meester, en figuratief werk ligt volledig in handen van de meester. Zodra de vorm van de ketel af is, wordt deze in een oven gedroogd om de aanwezige vochtigheid kwijt te raken, vervolgens gepolijst met schuurpapier en gedompeld in een bad van gesmolten natuurlijke bijenwas. Volgens de beschrijving van de fabrikant is de laatste stap het opglanzen van het oppervlak met beenderas.

Mondstuk en beslag

De zachtheid van meerschuim veroorzaakt slijtageproblemen op de plek waar het mondstuk vaak wordt losgemaakt en teruggeplaatst, namelijk bij de opening van de steel. IMP lost dit punt op met een huls die in de steelopening wordt aangebracht: het mondstuk wordt op de huls bevestigd met een tenon van delrin (acetaalhars) en wordt, zoals gebruikelijk bij pijpen van bruyèrehout, losgetrokken en teruggeplaatst. Mondstukken worden van acryl gemaakt; acryl geldt bij meerschuimpijpen als een gangbare keuze omdat het minder onderhoud vraagt dan de harde rubbersoort die na verloop van tijd oxideert en dof wordt. Elke pijp wordt geleverd met een met de hand gesneden, met fluweel beklede en in leer gevatte houten doos.

Vormen en verkleuring

In de catalogus staan naast gevestigde vormen als billiard, poker, rhodesian, zulu, horn, Oom Paul en bent dublin ook exemplaren met een omgekeerde kalebasindeling en modellen met een eigen naam; ook figuratieve snijwerken behoren tot het productieaanbod. Omdat elke ketel met de hand wordt uitgesneden, zijn twee exemplaren van dezelfde vorm nooit precies gelijk qua gewicht en wanddikte. Vanwege de poreuze structuur wordt aangenomen dat een meerschuimpijp geen aparte inrookperiode vereist. De ketel wordt door het teer dat hij tijdens gebruik opneemt en door het effect van de bijenwas op het oppervlak doorgaans donkerder van onder naar boven, en elke pijp krijgt zo een eigen tint. Voor rokers die deze verandering niet willen afwachten, is bekend dat het merk bij sommige ketels verf toepast.