Index van Italiaanse Pijpenmerken (2/2)

De Index van Italiaanse Pijpenmerken is een tweedelige naslagpagina die alfabetisch de pijpenmerken verzamelt die in Italië zijn opgericht of door Italiaanse makers zijn geleid; dit tweede deel omvat de elf vermeldingen tussen Salmastro en Voyageur, en voor de eenennegentig merken aan het begin van het alfabet kan het eerste deel van de index worden geraadpleegd. Aan dit einde van de lijst staan het fabrieksmatige erfgoed rond Varese, de individuele werken van ateliers in Calabrië en Veneto, en de subetiketten van grote bedrijven naast elkaar; een meester die honderdvijftig pijpen per jaar maakt en een familiebedrijf met een geschiedenis van meer dan honderd jaar kunnen onder dezelfde letter samenkomen. Ook merken waarvan in de gegevens alleen de naam wordt vermeld, zijn omwille van de volledigheid in de index opgenomen. Voor het algemene kader van de handgemaakt-traditie in het land, zie het artikel korte geschiedenis van de Italiaanse handgemaakte pijp.

Merken

• Salmastro — Een actueel merk, ontstaan toen Michele Mellone, werkzaam in de streek Monferrato bij Asti, in 2004 begon met het maken van pijpen. Mellone, geboren in Triëst, kwam bij pijpen via grafisch werk, schilderkunst en het meubelontwerp dat hij nog altijd beoefent; zijn kennismaking met Mimmo van het atelier Romeo Pipe wordt gezien als de bepalende stap aan het begin van zijn loopbaan. In zijn vormtaal is de Deense invloed duidelijk herkenbaar. De jaarlijkse productie ligt tussen de 60 en 80 pijpen; het merendeel bestaat uit freehand-stukken, en in een deel ervan wordt een hoornen mondstuk (stem) gebruikt.

• Ser Dany — In de gegevens wordt alleen de merknaam vermeld; nadere details zijn niet gedocumenteerd.

• Sociedade Rovera — Merk, in 1911 samen opgericht door de vier gebroeders Rovera — Federico, Carlo, Cornelio en Francesco. De vlag werd in de volgende generatie overgenomen door Angelo Rovera, de zoon van Francesco; Angelo en zijn zoon Dorelio zijn de namen achter de Ardor-pijpen. Voor de andere tak van dezelfde familie, zie het artikel Rovera.

• Stella — Deze productie, genoemd naar Gianpaolo Stella, onderscheidt zich door zijn materiaal: in plaats van briar wordt gebakken klei (terracotta) gebruikt. In de koppen worden meestal bekende figuren uit de kunst- en politieke geschiedenis uitgebeeld.

• Tagliabue — Merk, genoemd naar Lorenzo Tagliabue uit Gallarate; wordt beschouwd als de tussentijdse naam van het bedrijf dat vandaag bekendstaat als Lorenzo. De oorspronkelijke fabriek in het stadje werd in 1910 geopend onder de naam Tagliabue & Lana en maakte onder het etiket Taglia & Lana ook pijpen voor het Noord-Amerikaanse bedrijf Wally Frank. Vanaf de overname van het bedrijf door de Milanese familie Tagliabue in 1946 tot de laatste naamswijziging in 1969 werd de naam Manufattura di Pipe Tagliabue gebruikt. Het stempel bestaat uit twee concentrische ringen, ivoorwit aan de buitenkant en bruin aan de binnenkant.

• Trangoni — Merk van Fulvio Trangoni, geboren in 1952 in Dueville. Na twintig jaar bij de marine als duiker gewerkt te hebben, richtte Trangoni zich op pijpen; hij leerde het vak van de uit Triëst afkomstige meester Fabris en werd lid van de Vicenza Pipa Club. Met de installatie die hij in zijn eigen garage opzette, produceert hij 150-200 pijpen per jaar; vrijwel alle stukken hebben een gladde (smooth) afwerking met een methacrylaat mondstuk. De beste exemplaren krijgen de vermelding Collection, en de gradering wordt aangegeven met ankerstempels die in aantal toenemen naarmate de graad hoger is.

• Trinita' — Italiaans pijpenetiket dat Mauro Rota onder zijn eigen naam voert. Behalve de naam van de maker bevatten de gegevens geen verdere details.

• Vascello — In de gegevens wordt alleen de merknaam vermeld; verdere informatie is niet gedocumenteerd.

• Verona — Een submerk gebruikt onder de vlag van Savinelli. Er bestaan ook pijpen met dezelfde naam, gemaakt door Mauro Armellini voor de keten Tinder Box.

• Vincenzo Grenci — Maker met een atelier in Brognaturo, in de provincie Vibo Valentia in Calabrië; hij is de zoon van Domenico Grenci. Zijn werk bestaat vooral uit grote koppen met een gladde (smooth) afwerking die de adertekening van het hout volgen. De briar op zijn werkbank komt meestal uit Calabrische voorraden van de jaren tachtig en negentig; af en toe wordt ook nog materiaal uit de jaren zeventig verwerkt.

• Voyageur — Volgens de gegevens zijn pijpen van dit merk te zien in collecties uit de jaren veertig, terwijl de laatste bekende exemplaren dateren uit de jaren zestig. Het vormenrepertoire bestaat grotendeels uit klassieke mallen; het oprichtingsjaar, de oprichter en de vestigingsplaats zijn niet gedocumenteerd.