Jean Alexis Handmade Pipes

Jean Alexis Handmade Pipes is, volgens de gegevens, een van de drie merknamen die door de in Zwitserland werkzame maker Richard Baggenstos worden gebruikt. Baggenstos brengt in hetzelfde atelier twee soorten werk voort die zich door hun methode onderscheiden: freehand pijpen worden verkocht onder de namen White Dog en Glen Ben, terwijl pijpen die aan een klassieke vorm gebonden zijn, de naam Jean Alexis dragen. Wat de naam verandert, is niet de identiteit van de meester, maar de manier waarop de kop is ontstaan; daarom is deze lijn een veelgenoemd voorbeeld van hoe naamgeving in kleine ateliers kan uitgroeien tot een verklaring van methode.

Wat de naam over de methode zegt

Het enige criterium dat het onderscheid bepaalt, is op welke bank de kop vorm krijgt. Bij de freehand-lijnen wordt het blok geopend op de slijpsteen en met snijmesjes; de vorm groeit in de richting die de nerf van het hout toelaat. Bij Jean Alexis-pijpen daarentegen worden kop en steel op de draaibank uitgesneden, waardoor het resultaat ofwel een gevestigde vorm is die op een billiard lijkt, ofwel een variant waarbij met de maten van die vorm is gespeeld.

Zo'n grens trekken is minder een technische kwestie dan het lijkt. Waar in de pijpengemeenschap de uitdrukking "handgemaakt" precies begint en eindigt, verschilt van atelier tot atelier, zoals te zien is in de discussie handgemaakt of machinaal gemaakt. Baggenstos' oplossing was niet om de definitie te bediscussiëren, maar om beide methoden van meet af aan onder aparte namen voort te zetten.

Houtsoort en afwerkingsopvatting

De bruyèrehoutblokken die in de lijn worden gebruikt, worden gehaald uit lang gerijpte stammen. Het meest besproken kenmerk van de lijn is dat er bij de afwerking geen vulmiddel wordt gebruikt: kleine vlekken die in het hout worden aangetroffen, worden niet opgevuld en verborgen, maar gewoon zichtbaar gelaten. Wanneer vlekken in aantal toenemen of groter worden, wordt de kop niet weggegooid, maar gezandstraald verwerkt; ongeveer een tiende van de oppervlakken wordt op deze manier afgewerkt, de rest blijft glad en gepolijst. Diezelfde houding zet zich voort in de tabakskamer: de kamer wordt niet met inbrandpasta bedekt, zodat de staat van het binnenoppervlak zichtbaar blijft voor de koper.

De meeste mondstukken zijn van ebonit getrokken, een kleiner deel van acryl. De kleuren lopen van natuurlijke houttint tot zwart, rood, lichtoranje en contrastrijke donkerbruine beitsingen. Volgens de gegevens vormen koppen met een filteropening slechts een zeer klein deel van de totale productie; er wordt vermeld dat de maker de filterloze kop verkiest vanwege het gemak van gebruik en onderhoud.

Stempel en gradering

Elke kop wordt op basis van de kwaliteit en zuiverheid van de nerf ingedeeld in een graad die van nul tot negen loopt. Dit cijfer wordt op de onderkant van de steel geslagen, vlak naast de merknaam; wie dus wil weten waar een Jean Alexis binnen het atelier staat, hoeft alleen naar de stempel te kijken. Terwijl gradering in kleine ateliers meestal beperkt blijft tot enkele niveaus, geeft het feit dat de schaal hier tot tien treden is uitgebreid en rechtstreeks op de kop wordt aangebracht, de lijn zijn eigen identiteit. In lijn met dezelfde benadering wordt vermeld dat Baggenstos niet op bestelling of naar klantontwerp werkt, en dat hij zelf beslist welke vorm uit welk blok zal ontstaan.