Jens Tao Nielsen (Tao)

Jens "Tao" Nielsen (geb. 1943) is een Deense pijpenmaker die zijn pijpen uitsluitend signeert met de naam "Tao". Hij kwam laat en via een omweg in het vak terecht, en werkte daarna bijna een halve eeuw in dezelfde lijn. Hoewel hij is gevormd in ateliers van de Deense school, leunen zijn werken meer op klassieke verhoudingen dan op de vrijevormrage van die tijd; zijn naam wordt vooral geassocieerd met zijn interpretaties binnen de bulldog-familie.

Het leerlingschap in Kopenhagen

Nielsens jeugdjaren gingen op zee voorbij. Toen hij na zijn militaire dienst besloot aan land te blijven, was Kopenhagen de plaats waar hij werk zocht: in de pijpenwinkel Wilhelm Jørgensen aan de Strøget stond hij ongeveer drie en een half jaar aan de klantenkant van de toonbank. Een van de merken die de winkel verkocht was Erik Nørding; op een dag bood de meester hem een leerlingschap aan. Zo stapte Nielsen naar de andere kant van de toonbank en werkte hij twee jaar in dit atelier.

Het samenwerkingsverband Svendborg Piber

Met Poul Ilsted Bech, die hij in hetzelfde atelier ontmoette, was hij het meteen eens over de stijl; beiden wilden zich losmaken van de destijds populaire vrije vormen en terugkeren naar ingetogen, klassieke lijnen. Met de toetreding van Henrik Jørgensen, die zich klaarmaakte om het bankwezen te verlaten, werd een samenwerkingsverband van drie personen gevormd. In Svendborg op het eiland Funen werd een gesloten pijpenfabriek overgenomen; de vestiging werd in 1970 onder de naam "Svendborg Piber" weer voor productie geopend. Sommige bronnen geven 1972 als oprichtingsjaar. Volgens de gegevens was het gebouw afkomstig van de Nordic Pipe Factory, die tot de oudste pijpvestigingen van het land wordt gerekend.

De regelmatige bestellingen van een Duitse importeur deden de zaak snel groeien; naar verluidt liep het aantal werknemers op tot zeventien. Het samenwerkingsverband hield ongeveer twee jaar stand. Ilsted, die liever stuk voor stuk werkte dan in serie te produceren, vertrok als eerste; Nielsen, die in onenigheid raakte met Jørgensen, trok zich vervolgens ook terug. Wanneer hij volledig onder zijn eigen naam ging werken, is niet zeker; bronnen uit de tweede hand wijzen op het begin van de jaren 1980.

Het atelier in Gammelnyby

Na de scheiding dreef Nielsen enkele jaren een pijpenwinkel in de haven van Svendborg. De stad was in die tijd het centrum van de pijpenindustrie van het land; volgens de gegevens waren er op hetzelfde moment vijf pijpenmakers met een geopende winkel. De meester verhuisde later naar Gammelnyby, aan de rand van het stadje, en vestigde daar zijn atelier. Omdat het aantal pijpen dat hij per jaar produceerde beperkt bleef, worden zijn werken beschouwd als gewild onder verzamelaars.

Stijl en handtekening

Nielsen, die in de begintijd forse koppen maakte, evolueerde na verloop van tijd naar een gemiddelde maat; wat ongewijzigd bleef, was de gedrongen, stevige houding van de kop. De bulldog is de vaakst herhaalde vorm van deze opvatting; ook zijn apple-interpretaties zijn bekend. Zijn mondstukken zijn met de hand gevormd; hij gebruikt zwart eboniet, cumberland en amberkleurig acryl. Aan het uiteinde van de steel wordt bijna altijd een brede zilveren ring aangebracht; dit is de vaste afwerkingsgewoonte van de meester. Zijn stempel is een zaagtandpijl naast zijn naam. Ook zijn band met Ilsted is nooit helemaal verbroken: de twee meesters hebben van tijd tot tijd gezamenlijke pijpen geproduceerd onder de signatuur "Tao & Ilsted".