Kai Nielsen

Kai Nielsen is een Deense pijpmaker, geboren in 1951 in Vordingborg. Zoals de meeste Deense meesters leerde hij het vak aan de werkbank, en zette hij zijn productie eerst voort in het familieatelier en later in zijn eigen werkplaats op het eiland Fyn. De pijpen die hij maakt, behoren tot de ingetogen, klassiek georiënteerde vleugel van de stroming die bekendstaat als de Deense School.

De Fabriek van de Familie en de Faaborg-jaren

De band van de familie Nielsen met de pijp gaat terug tot de Bari-fabriek die zijn vader Viggo Nielsen in 1948 oprichtte in de stad Kolding in Jutland. Kais eerste werkzaamheden in deze fabriek waren de halve dagen die hij als jongeman werkte om zakgeld te verdienen; in 1972, op eenentwintigjarige leeftijd, ging hij voltijds in de productie werken. De verkoop van de fabriek vond plaats in de tweede helft van de jaren zeventig; bronnen noemen hiervoor zowel 1975 als 1978.

Na de verkoop van de fabriek begon vader Viggo, samen met zijn twee zonen Kai en Jørgen, pijpen te maken onder de naam Faaborg. Deze samenwerking tussen drie personen duurde lange tijd; in periodes van tegenvallende verkoop moesten de broers ook buiten het atelier werk zoeken. In latere jaren werkten vader en oudste zoon samen in een gedeeld atelier op het eiland Fyn; na de dood van Viggo bleef Kai hier alleen achter. Zijn broer Jørgen Nielsen zet zijn productie voort in een apart atelier.

Markten en Maten

Pijpen met de handtekening Nielsen werden eerst bekend in Duitsland en bereikten vervolgens Japan en de Verenigde Staten. De gewoonte van de Duitse kopers leidde ertoe dat een belangrijk deel van de productie werd gemaakt voor het 9 mm filter; naarmate de markt uitbreidde, nam het aandeel van filterloze exemplaren toe. Ook de voorkeur voor formaat verschilt per land: kleinere pijpen zijn populairder in Japan, grotere in Duitsland en Amerika. Voor de jaarlijkse productie geven bronnen enkele honderden pijpen op; de meest genoemde bandbreedte is 300-400 pijpen, al noemen sommige lijsten iets hogere schattingen.

Stempels en Classificatie

Het merksysteem van het atelier geeft niet alleen de oppervlaktekwaliteit weer, maar ook of de pijp een filterhouder heeft: filterloze pijpen krijgen in oplopende volgorde één tot vier keer een "V", pijpen met filter krijgen een letter. De beste exemplaren, gemaakt van de meest select blokken, worden apart gehouden onder de naam "Jewels of Denmark" en geclassificeerd van A tot D; A is de hoogste klasse. Al vertoont de precieze indeling van de letters kleine verschillen per bron, het basisprincipe blijft hetzelfde: wie het stempel bekijkt, kan zich een beeld vormen van de pijp zonder het mondstuk los te schroeven.

Materiaal en Vakmanschap

De belangrijkste grondstof van het atelier is briar van Corsicaanse herkomst, waarvan de blokken jarenlang aan de lucht worden gedroogd voordat ze worden bewerkt. Onder de pijpsteelmaterialen springen eboniet en cumberland eruit, af en toe wordt ook acryl gebruikt; de pijpstelen worden met de hand gesneden en voor elke pijp afzonderlijk aangepast. Deze werkbank is ook een leerplek geweest: Kurt Balleby, tegenwoordig bekend onder zijn eigen naam, deed begin jaren tachtig zijn leertijd bij Kai Nielsen en begon zijn werk met de vervaardiging van pijpstelen.