Labuenapipa (Luis Wiesenthal)

Labuenapipa is een klein handgemaakt pijpenatelier dat actief was in Jerez de la Frontera, de Andalusische stad die bekendstaat om zijn wijnbouw. Het geboortejaar van Luis Wiesenthal, die het atelier in zijn eentje leidde, wordt in de gegevens vermeld als 1951; de oprichtingsdatum is niet duidelijk gedocumenteerd, en de beschikbare informatie dateert van begin jaren 2010. Gezien het feit dat het pijpenmakerschap in Spanje beperkt is tot een zeer kleine kring, geldt het atelier als een van de weinige zelfstandige ondernemingen van het land.

Oprichting van het atelier

Wiesenthals werkzame leven verliep, naar verluidt, niet in de pijpenwereld maar in de wijnwereld: hij runde jarenlang bedrijven in de wijnkelders van Jerez, en hield zich tegelijkertijd bezig met olieverf- en aquarelschilderen. De pijpenbank richtte hij op als een voortzetting van deze belangstelling voor handwerk, in een later stadium van zijn loopbaan. Wat aanvankelijk als vrijetijdsbesteding begon, groeide naar verluidt later uit tot een voltijdse bezigheid. De schaal van het atelier is nooit voorbij kleinserieproductie gegaan; elk stuk kwam uit één hand.

Materiaal en methode

Het belangrijkste onderscheidende kenmerk van het atelier is dat het materiaal van begin tot eind door dezelfde persoon werd gecontroleerd. Wiesenthal verklaarde dat hij de bruyèrehoutblokken die hij gebruikte zelf selecteerde en zelf kuurde, waardoor hij de droogtijd naar eigen inzicht kon afstemmen. Dit is een andere werkwijze dan bij ateliers die kant-en-klare blokken inkopen, en beperkt de productiesnelheid rechtstreeks.

Naast bruyèrehout is ook opgetekend dat hij van tijd tot tijd koppen sneed uit de wortelknol van de olijfboom. Olijfhoutwortel is in het pijpenmakerschap geen wijdverbreid alternatief voor bruyèrehout; het komt vooral voor als een lokale voorkeur in mediterrane ateliers. In het productassortiment van het atelier waren ook elektronische pijpen te vinden. Deze stukken werden ontwikkeld met het oog op voormalige rokers die met tabak waren gestopt, en zouden qua kopwerk niet afwijken van de traditionele methoden.

Ontwerplijn

Wiesenthals werk bevindt zich ergens tussen strak klassieke vormen en volledige freehand: er worden vrije lijnen gebruikt, maar de klassieke verhoudingen worden niet volledig losgelaten. Het criterium dat het atelier vooropstelde, was niet alleen het uiterlijk, maar ook de consistentie van rookkanaal en ketelmaten. Deze nadruk is een houding die vaak voorkomt bij eenmansateliers: doordat het aantal stukken klein is, kan de binnenmaat van elke kop afzonderlijk worden gecontroleerd, en kan de vorm worden opgebouwd zonder dat de functie ondergeschikt raakt.

Het is bekend dat Wiesenthal Scandinavië, met name de traditie van de Deense school, als zijn eigen referentiemeesters noemde; zijn naam wordt vanwege de aandacht die hij aan de oppervlaktebewerking besteedde ook genoemd samen met die van Tom Eltang.

Huidige status

Of het atelier zijn activiteit voortzet, kan niet worden bevestigd. Het internetadres dat lange tijd werd gebruikt, behoort tegenwoordig toe aan een commerciële site die niets met pijpen te maken heeft; ook in de huidige overzichten van Spaanse pijpenmakers komt de naam van het atelier niet meer voor. Om deze reden blijft Labuenapipa grotendeels een klein atelier waarover de informatie is bevroren rond begin jaren 2010.