Larrysson Pipes (Paul Hubartt)

Larrysson Pipes is het merk van het atelier dat Paul Larrysson Hubartt alleen runt in Cornwall, aan de zuidwestpunt van Engeland. Dit kleine werkplaatsje, dat de op IJsland geboren en in Indiana opgegroeide meester oprichtte nadat hij zich in Groot-Brittannië had gevestigd, geldt als een voorbeeld van productie op artisan-schaal: alle bewerkingen gaan door één paar handen en in de catalogus bestaat geen kwaliteitsindeling.

Naam en intrede in het ambacht

De merknaam komt van de tweede voornaam van de meester; het is de tegenhanger van de op de vadersnaam gebaseerde naamgeving uit de Scandinavische traditie, oftewel "zoon van Larry". Hubartt trouwde in de zomer van 2002 en vestigde zich in Cornwall. Zijn belangstelling voor de pijp begon echter twee jaar eerder, in 2000, toen hij lid werd van de Tri State Pipe and Tobacco Club (TSPTC) in Indiana en via de pijpenbeurs in Chicago die de kring van deze club geregeld bezocht.

Nadat hij naar Groot-Brittannië was verhuisd, vertelt hij zijn basiskennis van het maakproces te hebben opgedaan bij Marco Janzen, een pijpenhersteller in Hamburg: in deze periode leerde hij briar boren op een Myford-draaibank, mondstukken draaien en de gereedschapsindeling van een atelier opzetten. Na zijn eerste tien verkochte pijpen kwam de bestelling voor de clubpijp van 2004 van de TSPTC; volgens de overlevering kwamen ook de clubpijpen van 2005, 2006, 2007 en 2008 uit zijn handen.

Het atelier in Pensilva

Het gezin verhuisde in februari 2006 naar Pensilva op Bodmin Moor, het hoogst gelegen dorp van Cornwall. Aan het einde van de tuin stond een al lang niet meer gebruikte varkensschuur die, net als het huis, in hetzelfde jaar — 1820 — was gebouwd; het uitbreiden en ombouwen van dit gebouw tot pijpenatelier duurde ongeveer achttien maanden. Sindsdien is het merk van hieruit afkomstig. Omdat de productie met lange tussenpozen wordt voortgezet, is het moeilijk een duidelijke registratie te vinden van de huidige activiteit van de meester.

Stempels, kwaliteitsindeling en datering

Larrysson-pijpen kennen geen kwaliteitsgraad; volgens het verhaal van de meester is elk stuk met dezelfde zorg bewerkt, waardoor een indeling niet nodig werd geacht. De enige uitzondering hierop is het kroonsymbool dat hij op pijpen zet die hij als bijzonder beschouwt. Vermeld wordt dat er, afhankelijk van de vorm van de romp, twee verschillende stempelsets worden gebruikt. Het dateren berust op een eenvoudige logica: na het pijpnummer volgen de laatste twee cijfers van het productiejaar, dus een in 2008 gemaakte pijp met nummer 100 draagt de stempel "100-08".

Briar en vervaardiging

Het hout van het atelier komt van het werkhuis Romeo Briar in het Italiaanse Taggia; de meester vertelt dat hij zelf ter plaatse de blokken plateau en kruisgesneden briar van extra kwaliteit uitkiest. Omdat er geen vulpasta wordt gebruikt, bepaalt het hout zelf de afwerkingskeuze: als het blok slechts een paar speldenprikgrote zandvlekjes heeft en de nerf aantrekkelijk is, wordt het stuk vlak afgewerkt; als er meer vlekken zijn of de nerf saai is, komt zandstralen of rusticatie in beeld. Het algemene kader van dit onderscheid wordt uitgelegd in het item oppervlaktebehandelingen.

De ketel, de mortise (de opening waar het mondstuk in past) en het luchtkanaal worden op de draaibank geboord. Volgens de beschrijving van de maker eindigt het kanaal van vier millimeter precies op de bodem en in het midden van de ketel; tussen de punt van de tenon (het uiteinde van het mondstuk dat in de romp gaat) en de bodem van de mortise blijft een kleine ruimte over die uitzetting van het hout toelaat, en deze rand wordt afgeschuind zodat hij de luchtstroom niet verstoort. De binnenkant van de ketel wordt niet geverfd, maar alleen licht met de hand geschuurd zodat de koolstoflaag (kek) die tijdens gebruik ontstaat, zich kan hechten. De ruwe vorm wordt met een schuurschijf gegeven, de fijne details met vijl en rasp.

Bij de afwerking worden alcohol- of watergebaseerde kleurstoffen en carnaubawas gebruikt. Bij de mondstukken gaat de voorkeur uit naar acryl; in de merkpresentaties wordt ook gesproken over stukken met eboniet (vulkaniet) en Cumberland-mondstukken. De tenons zijn van delrin. Tussenringen van zilver tot buksboomhout, rusticatie die op boomschors lijkt, en gezandstraalde oppervlakken zijn kenmerken die vaak bij het merk worden genoemd; op het mondstuk wordt als logo een koperen stip ingelegd.