London Meerschaum

London Meerschaum is, in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, geen bedrijf dat in Londen produceerde, maar een klein pijpenbedrijf dat actief was in het stadje Cowbridge, in de regio Vale of Glamorgan in Wales. Het bedrijf werd opgericht door Alistair McKay Mitchell en zijn vrouw Anne Mitchell, een echtpaar dat zich vóór hun vestiging in Groot-Brittannië in Oost-Afrika bezighield met de meerschuimhandel; het verhaal van het merk begint dan ook bij de mijnen aan de voet van de Kilimanjaro.

Van Afrika naar Wales

Volgens de familieoverlevering richtte het echtpaar eerst een fabriek voor meerschuimbewerking op in de industriezone van Nairobi, Kenia, en vervolgens in de stad Arusha, Tanzania. De grondstof werd betrokken uit blokken die werden gewonnen in de streek Amboseli, aan de voet van de Kilimanjaro. De Tanganyika Meerschaum Corporation, die dezelfde afzettingen exploiteerde, werd in 1955 opgericht en introduceerde Oost-Afrikaans meerschuim op de wereldmarkt; het verhaal verbindt de onderneming van het echtpaar Mitchell ook met deze naam, maar de relatie tussen de twee is niet met onafhankelijke bronnen bevestigd. Het gesteente uit deze regio wordt beschouwd als harder en minder poreus dan Eskişehir-meerschuim; het onderscheidt zich ook door tinten die van donkergeel tot bruin lopen. De Britse pijpenbedrijven van die tijd volgden deze bron van nabij; ook de serie blokmeerschuim van het merk GBD zou uit dezelfde connectie zijn voortgekomen.

Na de onafhankelijkheid van Tanzania werd de aankoop van ruwe blokken onmogelijk, waarop de familie naar Groot-Brittannië verhuisde. Volgens het verhaal werd een Somalische tussenpersoon gevonden en verschoof de aanvoer nu naar meerschuim van Somalische herkomst; alle pijpen uit het atelier in Cowbridge werden vanaf toen uit deze blokken bewerkt.

Productie en producten

Het atelier in Cowbridge was kleinschalig, maar steunde niet alleen op handwerk, ook op machines. De ketelvormen werden uitgesneden op een Italiaanse kopieerbank, en ook de zwarte kunststof mondstukken (stems) die op de pijpen werden gemonteerd, kwamen uit hetzelfde land. Het verdonkeren van de ketelrand met een donkere band door deze op een verwarmde plaat te bewerken, was een gewoonte die nog stamde uit de jaren in Arusha; dit detail geeft de pijpen van het merk ook hun herkenbare uiterlijk.

Het assortiment beperkte zich niet tot volledig meerschuim. In het atelier werden ook modellen gemaakt met een houten steel en een meerschuim ketel; het is bekend dat dit type pijpen in Groot-Brittannië in trek was. In de gegevens wordt ook een korenaarvormig model genoemd.

De BELT-stempel en de sluiting

Er wordt vermeld dat London Meerschaum ook pijpen produceerde met de stempel BELT of THE BELT. Bekende exemplaren hebben zowel gladde als gezandstraalde ketels en dragen op de ketel de tekst "Genuine Block Meerschaum"; op een deel ervan zijn Engelse zilversmidsstempels te zien op de zilveren ringen. Wat de lijn betreft doet het denken aan de volledig gebogen vorm van Peterson-systeempijpen, en ook de mondstukken lijken op de P-Lip; het rookkanaal is echter niet aan de bovenkant van het mondstuk geopend, maar aan het uiteinde. Het lijkt erop dat de serie uiterlijk in de jaren 1950 op de markt was. Sommige bronnen brengen het merk in verband met Pomeroy & Cooke Ltd., maar deze band is niet bevestigd.

Na de dood van Alistair Mitchell koos Anne Mitchell ervoor de zaak niet voort te zetten, en het atelier werd gesloten. De sluitingsdatum staat niet duidelijk in de gegevens vermeld. London Meerschaum wordt tegenwoordig beschouwd als een van de weinige merken die het kortstondige spoor van Afrikaans meerschuim in de Britse pijpenproductie dragen.