Mastro Beraldi

Mastro Beraldi is de merknaam die wordt gegeven aan de pijpen die de Romeinse pijpenmaker Aldo Pierluigi en zijn familie produceren. De geschiedenis van de werkplaats gaat terug tot het midden van de jaren zeventig, toen Pierluigi onder zijn eigen naam pijpen begon te maken; Mastro Beraldi is de vorm die deze opgebouwde ervaring aannam om een breder publiek te bereiken, met name de Noord-Amerikaanse markt. Het merk wordt beschouwd als een typisch voorbeeld van de Italiaanse tussenweg-traditie, waarbij handwerk op werkplaatsschaal behouden blijft, maar toch in serie wordt geproduceerd.

Achtergrond van de Werkplaats

Volgens de overlevering begon Aldo Pierluigi rond 1976-77 met pijpenmakerij; in dezelfde overlevering wordt gemeld dat zijn vroege freehand-experimenten werden gestempeld met de inscriptie "Per mei amici". Deze informatie is buiten Pipedia niet onafhankelijk bevestigd. Voor zover bekend werden de vroege werken meer voor de directe kring geproduceerd dan voor een commercieel distributienetwerk. In de loop der jaren koos de familie ervoor haar opgebouwde ervaring niet als afzonderlijk gesigneerde stukken, maar onder een gedefinieerd merk aan te bieden; de naam Mastro Beraldi is het resultaat van deze keuze. In welk jaar de naam voor het eerst werd gebruikt, staat in geen van de toegankelijke bronnen duidelijk vermeld. De werkplaats bleef in Rome en de productie werd binnen de familie voortgezet.

Dit soort overgangen komt in Italië vaak voor. Werkplaatsen die begonnen als de handtekening van één enkele meester en na verloop van tijd uitgroeiden tot een familiebedrijf, vormen een patroon dat zich herhaaldelijk voordoet binnen de korte geschiedenis van de Italiaanse handgemaakte pijp.

Vervaardiging en Materiaal

In de eigen promotie van het merk wordt vermeld dat het gebruikte hout Italiaanse briar is en dat de blokken worden geselecteerd en laten rusten voordat ze worden bewerkt. Dezelfde tekst stelt ook dat de productie volledig op handwerk berust; er is echter in geen enkele bron een gedetailleerde beschrijving te vinden van in welke fase de werkplaats een machine gebruikt en in welke fase handgereedschap. In de praktijk leidt dit ertoe dat er kleine verschillen in verhoudingen kunnen worden waargenomen tussen twee koppen met dezelfde modelnaam; ook het aderpatroon verschilt van stuk tot stuk.

Wat het mondstukmateriaal betreft, komen de bronnen niet volledig overeen. De eigen tekst van het merk meldt dat eboniet wordt gebruikt en dat dit van binnenuit wordt versterkt met een speciale pin tegen breuk; sommige promoties van distributeurs spreken dan weer van in een mal gegoten en vervolgens met de hand afgewerkte vulkaniet mondstukken en een tenon met teflon huls. Deze tegenstrijdigheid is vandaag nog niet opgelost; het is niet bekend of de twee beschrijvingen bij verschillende periodes dan wel bij verschillende lijnen horen.

Informatie over de stempelindeling steunt grotendeels op restauratieartikelen. Volgens overlevering staan onder de steel de merknaam, de landnaam en een modelnummer; omdat de indeling eenvoudig is, is het merk op de tweedehandsmarkt relatief gemakkelijk te herkennen.

De Mario Grandi-lijn

Halverwege de jaren 2000 opende de familie Pierluigi een tweede lijn onder de naam Mario Grandi; er wordt gemeld dat deze pijpen vanaf december 2006 uitsluitend via online veilingen werden verkocht. De werkplaats heeft gemeld dat Mario Grandi een werkelijk bestaande meester is, maar het bestaan van deze persoon kan niet onafhankelijk worden bevestigd; de mogelijkheid dat de naam louter een lijnbenaming is, blijft open. In verzamelaarskringen wordt de lijn beschouwd als een beperktere uitbreiding van Mastro Beraldi.

Ook of het merk vandaag nog actief is, kent eenzelfde onduidelijkheid: de pijpen blijven verschijnen in catalogi van detailhandelaren, maar een actuele verklaring van de werkplaats of een werkende officiële website ontbreken ter bevestiging.