Monterey

Monterey is de pijpenserie die de Amerikaanse fabrikant Kaufmann Bros. & Bondy (KB&B) tijdens de Tweede Wereldoorlog op de markt bracht, met koppen gesneden uit manzanitawortel die in Californië groeit, in plaats van uit mediterrane briarwortel. De naam wordt gebruikt samen met de handelsbenaming "Mission Briar" voor het inheemse hout in de serie, en vertegenwoordigt een van de bekendste briar-alternatieven van die periode.

De zoektocht die de oorlog opdrong

De oorlogsjaren zetten de Amerikaanse pijpenindustrie op twee fronten onder druk: de aanvoer van briarwortel uit het Middellandse Zeegebied viel stil, en metalen zoals aluminium, gebruikt voor verbindingsonderdelen, werden aan militaire prioriteiten gebonden. Kaufmann Bros. & Bondy, dat het merk Kaywoodie voerde, ging op zoek naar hard hout uit eigen land om de productie te kunnen voortzetten. De hiervoor in 1941 opgerichte dochteronderneming Pacific Briarwood Company kreeg de opdracht om manzanitawortel te kappen en te drogen op de hellingen van de Santa Cruz-bergen in Californië.

Manzanita is een struik uit de heidefamilie (Ericaceae), waartoe ook briar behoort; in de wortel vormt zich een dicht gestructureerde knoest die geschikt is voor pijpenmakerij. Toch wordt aangenomen dat het brandgedrag en de smaaköverdracht niet hetzelfde resultaat geven als mediterrane briarwortel. In diezelfde jaren maakte ook Reiss-Premier Pipe Co., eveneens onderdeel van de Kaywoodie-organisatie, pijpen uit deze boom; "Mission Briar" is dus niet de oplossing van één enkele firma, maar een gedeelde oplossing van de Amerikaanse industrie in oorlogstijd. Voor een breder overzicht van vergelijkbare zoektochten kan het artikel alternatieve houtsoorten voor pijpenmakerij worden geraadpleegd.

Stempels en series

Het onderscheidende kenmerk van de serie is het steelstempel: op het merendeel van de pijpen staan de woorden Monterey en Mission Briar samen vermeld. Op de mondstukken worden witte inlegtekens gebruikt, waarvan het patroon van strepen en stippen van exemplaar tot exemplaar verschilt. In tegenstelling tot de vaste gewoonte van Kaywoodie is op de meeste Monterey-koppen geen vormnummer geslagen; dit ontbreken sluit de serie uit van dateringsmethoden die gebaseerd zijn op Kaywoodie-vormnummers.

Een onder verzamelaars circulerende promotiebrochure uit 1946 toont dat de serie in vier kwaliteitsniveaus was onderverdeeld. Deze indeling, die niet door een onafhankelijk document is bevestigd, kan als volgt worden samengevat: bovenaan de niveaus staat de Forty-Niner, natuurlijk gepolijst en met een brede aluminium ring, direct gevolgd door de Carburetor Virgin Grain, die geen ring draagt. De onderste twee niveaus zijn te herkennen aan hun kleur; Specimen Grain heeft een middenbruine tint, Select Grain een donkere pruimenkleur.

Het einde van de serie

Toen de oorlog eindigde en de aanvoer van briarwortel uit het Middellandse Zeegebied weer normaal verliep, werd het manzanita-experiment niet voortgezet; de Pacific Briarwood Company had zijn activiteiten in 1947 gestaakt, en ook de serie verdween uit de catalogi. Tegenwoordig worden pijpen met het Monterey-stempel verzameld niet zozeer als merk, maar als document van een specifieke periode. Voor een algemeen overzicht van KB&B-stempels en tijdspannes is de verzamelaarsgids van Kaywoodie een nuttige bron.