Neerup (Peder Jeppesen)

Neerup is het merk dat de Deense pijpenmaker Peder Christian Jeppesen niet naar zijn eigen naam, maar naar een naam uit zijn familiegeschiedenis vernoemde. "Neerup" is de achternaam van een van de grootmoeders van de meester. Het atelier bevindt zich in Lejre, nabij Roskilde, een van de oudste steden van Denemarken. Het merk staat bekend om het combineren van een met de hand afgewerkte atelierpijp met de schaaldiscipline van serieproductie.

Meesterschapsjaren

Jeppesens geschiedenis aan de werkbank gaat terug tot het midden van de jaren 1980. Hij deed zijn leertijd in het atelier van Karl Erik Ottendahl; vandaar ging hij naar Erik Nørding, waar hij jarenlang bleef en alle fasen van de productie leerde, van het ruwe zagen tot het decoratieve afwerkingswerk. Deze twee stations plaatsen hem rechtstreeks binnen de naoorlogse traditie van de Deense School; in dezelfde kringen speelden ook grote producenten als Stanwell een rol in de verspreiding van deze vormentaal.

De overgang naar productie onder zijn eigen naam vond volgens de gegevens plaats in 2001. Toen Georg Jensen stopte met het maken van pijpen, nam Jeppesen de werkbanken en malapparatuur over die daar werkeloos stonden; deze machines vormden lange tijd de ruggengraat van de Neerup-productie. Het atelier functioneert vandaag als familiebedrijf: het ontwerp- en werkbankwerk deelt Jeppesen met zijn zoon Christian Noah, terwijl correspondentie en verzending worden verzorgd door zijn vrouw Bettina.

Productie en vormopvatting

Het atelier kent twee afzonderlijke lijnen. Pijpen met het stempel Neerup worden ruw vormgegeven op een kopieerfrees en vervolgens met de hand verfijnd en afgewerkt; de Jeppesen-pijpen, die de handtekening van de meester dragen, worden van begin tot eind met de hand gemaakt. De blokken zijn hoofdzakelijk afkomstig van Corsicaanse en Griekse briar, en zelden van materiaal uit Marokko en Italië.

Bij het ontwerpen van modellen is proportie de bepalende maatstaf; of de vorm van de kop nu zo rustig is als een klassieke billiard of zo levendig als een vrije vorm, de massa van de kop, de lengte van de steel en de dikte van het mondstuk worden op elkaar afgestemd. Mondstukken worden meestal van zwart acryl gemaakt, en minder vaak van Cumberland of barnsteen. Ook de rookkwaliteitscriteria van het atelier komen samen in technische details: de diepte en oppervlakteafwerking van de kamer, het centreren van het rookkanaal, en de speling van de tap in zijn zitting.

Decoratief vakmanschap

Het detail dat het merk op het eerste gezicht herkenbaar maakt, zijn de ringen bij de steelovergang. Jeppesen gebruikt in dit gedeelte 925 sterling zilver, exotisch hout, zwarte ringen en kunstbarnsteen door elkaar; het zilverwerk wordt door een zilversmid vervaardigd. De maatstaf is dat de versiering niet aanvoelt als een achteraf toegevoegd accessoire, maar wordt gelezen als een natuurlijke verlengstuk van de vorm. Het oppervlak wordt afgewerkt met opeenvolgende slijp-, schuur- en polijstfasen.

Naamsverwarring

Rond de merknaam ontstond een langdurig juridisch geschil. Volgens de gegevens liet de Duitse importeur van het atelier de naam "Neerup" op zijn eigen bedrijf registreren; omdat deze registratie in het Duitse recht geldig werd geacht, was Jeppesen genoodzaakt het gebruik van de naam voor de rechter aan te vechten. In dezelfde periode zouden er ook pijpen op de markt zijn verschenen die in Albanië waren laten maken, van het merkteken Neerup voorzien, maar geen enkele band hadden met het atelier van de meester. Na de breuk in de samenwerking ging Jeppesen voor een deel van zijn productie het stempel "P. Jeppesen" gebruiken, en werden zijn pijpen zeldzamer op de Duitse markt.