Non canta la raganella

Non canta la raganella is een van de weinige pijpenmerken die hun naam rechtstreeks ontlenen aan het probleem dat ze proberen op te lossen. Deze lange naam, die in het Italiaans "de boomkikker zingt niet" betekent, verwijst naar het geluid dat het tijdens het roken in de schacht verzamelde condenswater maakte; overgeleverd is dat rokers uit die tijd dit geluid vergeleken met het kwaken van een kikker. Het merk werd opgericht door Alcide Duranti in het plaatsje Castelfidardo, in de regio Marche; de oprichting wordt door de bronnen gedateerd op het laatste kwart van de 19e eeuw tot de eerste jaren van de 20e eeuw.

Het technische idee achter de naam

Duranti's oplossing was een van compartimenten voorziene luchtkamer die in de schacht werd geplaatst. Deze holte was bedoeld om de condens die zich tijdens het roken vormde, op te vangen voordat ze het mondstuk bereikte, en zo zowel het geluid als de bittere vloeistof die in de mond kwam, tegen te houden. In die jaren werd hetzelfde probleem doorgaans opgelost dankzij het poreuze meerschuim; voor rokers die zich geen meerschuimpijp konden veroorloven, werd Durantis mechanisme een toegankelijker oplossing. Het idee geldt als een van de vroege en opvallende voorbeelden van een poging om via een eenvoudige mechanische voorziening in de briar-romp vochtbeheer te realiseren.

Partnerschap, stempels en eigendomswisselingen

Na de Eerste Wereldoorlog ging de pijpenfabrikant en handelsvertegenwoordiger Adriano Anselmi uit Ancona een partnerschap aan met de familie Duranti. Naast de afkorting AAA (Adriano Anselmi Ancona) die Anselmi voor zichzelf gebruikte, werd met het partnerschap ook de stempel DAC op de pijpen aangebracht; de letters staan voor "Duranti Anselmi Castelfidardo". De DAC-stempel wordt meestal in een schildvorm weergegeven en werd ook gebruikt op de reclameposters van het merk uit die tijd. De groengezichte affiches met een rokende figuur, die zijn opgenomen in de catalogus van het Italiaanse cultureel erfgoed, documenteren de zichtbaarheid van het merk in het tweede kwart van de 20e eeuw.

Volgens de overlevering ging het bedrijf na 1945 over naar de familie Gandolfi en verhuisde de productie naar het nabijgelegen Loreto. Overgeleverd is dat de laatste eigenaar een van Duitse afkomst zijnde pijpengroothandelaar was, die in de bronnen alleen bij zijn achternaam Braun bekendstaat. Overgeleverd is verder dat de distributie in Italië eind jaren zestig werd overgedragen aan de firma Lubinski. In sommige bronnen lijken de productiejaren van het merk in de jaren tachtig te eindigen, in andere in de jaren negentig; de informatie dat de laatste partijen in de ateliers van Saint-Claude door Chacom werden geproduceerd, is evenmin bevestigd.

Stempelvarianten en series

Gedurende zijn lange bestaan werd de merknaam in verschillende vormen aangebracht; verzamelaars kijken bij het dateren van de pijp meestal naar deze stempel:

Stempel	Opmerking
Non canta la raganella	Volledige naam; bekend om gebruikt te zijn van de vroege tot de late periode
La Raganella	Verkorte vorm
Raganella	Met wisselende lettertypes
NCLR	Afkorting uit de late periode
DAC	Partnerschapsstempel, meestal in een schild

Een van de bekendste series was Corteccia, waarvan het gedeeltelijk gereliëfde oppervlak aan een tabaksblad deed denken. De gewoonte om in dezelfde pijp zowel een glad als een gereliëfd oppervlak te gebruiken, zou later gemeengoed worden in Italiaanse ateliers; Corteccia geldt als een vroeg voorbeeld van deze benadering. Voor het algemene kader van het onderwerp kan het item oppervlaktebehandelingen worden geraadpleegd. Het merk wordt tegenwoordig niet meer geproduceerd; zijn pijpen komen alleen nog voor in de verzamelmarkt.