Oppenheimer Pipe

Oppenheimer Pipe is de naam van het industriële concern dat is voortgekomen uit het import-exporthuis dat een in Londen gevestigde handelsfamilie in 1860 oprichtte, en dat in de eerste helft van de twintigste eeuw de ruggengraat vormde van de Britse pijpenproductie. Het is minder bekend van pijpen onder zijn eigen naam dan van de merken die het opkocht en de fabrieken die het stichtte.

Van handelshuis tot fabriek

Volgens de overlevering werd de onderneming in 1860 opgericht door de gebroeders Oppenheimer en hun partner Louis Adler; de bronnen zijn verdeeld over de vraag welke broer, Charles of Adolph, aan het hoofd van de oprichting stond. Het bedrijf produceerde aanvankelijk geen pijpen, maar bracht producten van continentale Europese ateliers naar de Britse en imperiale markten. In de daaropvolgende decennia veranderde de taakverdeling tussen de partners en kwam het bestuur in één hand; het bedrijf bereidde zich in deze periode voor op de overgang van handelaar naar producent.

Het bedrijf nam in 1902 de Franse fabrikant Marechal, Ruchon & Cie over, en daarmee het merk GBD. Een jaar later, in 1903, opende het zijn eigen pijpenfabriek in Londen. Naar verluidt bereikte de fabriek de bij de oprichting voorziene capaciteit pas door de toename van de vraag die de Eerste Wereldoorlog met zich meebracht; in de jaren voor de oorlog lag ze grotendeels stil.

Het verzamelen van merken

De eigenlijke groei kwam met de overname, na de oorlog, van gevestigde Londense huizen die in de problemen waren geraakt. Adolph Frankau & Co, opgericht in 1847 en producent van BBB-pijpen, kwam in de jaren twintig in handen van Oppenheimer. In het interbellum kwamen ook Loewe & Co. en Dr. Plumb's onder het toezicht van het concern; Comoy's of London sloot zich op een later tijdstip bij dit geheel aan. De jaren van toetreding worden in de bronnen niet exact gegeven, maar het resultaat is duidelijk: één enkele kapitaalgroep kwam in het bezit van een reeks ogenschijnlijk concurrerende, bekende merken tegelijk.

Het concern bracht ook onder zijn eigen naam pijpen op de markt. Op vroege producten zijn de aanduiding "A. Oppenheimer & Co." en de naam Keystone te zien; op deze pijpen luidt het matrijsstempel meestal "Keystone — London England". Dit stempel wordt door verzamelaars beschouwd als een van de weinige aanwijzingen die een pijp rechtstreeks aan de eigen productie van het concern koppelen.

Het Cadogan-dak

Toen de overnames zich opstapelden, koos de directie ervoor ze allemaal in één beleggingsmaatschappij onder te brengen. Cadogan Investments Ltd ontleende zijn naam, naar verluidt, aan Cadogan Square, de Londense wijk waar de kantoren van het bedrijf gevestigd waren. Over de oprichtingsdatum lopen de bronnen uiteen tussen de jaren twintig en de jaren dertig; vast staat dat de merken in het interbellum een structuur kregen waarin ze juridisch gescheiden, maar commercieel vanuit één hand werden geleid. Ook andere Engelse merken, zoals Orlik, sloten zich in latere jaren bij dit dak aan.

De naam Oppenheimer verdween geleidelijk uit commercieel gebruik; de voortzetting van het bedrijf verliep via Cadogan. De productie werd na de jaren tachtig geconcentreerd in één fabriek in Southend-on-Sea aan de Essex-kust; de merken die de groep had overgenomen, bleven, ook al waren hun eigen ateliers gesloten, in deze fabriek voortleven. Ook de vormnummers en stempelconventies van de oude Londense huizen bleven grotendeels behouden. Verzamelaars die vandaag proberen de stempel- en vormnummersystemen van Engelse fabriekspijpen te doorgronden, keren vaak terug naar deze fusieketen die Oppenheimer een eeuw eerder in gang zette.