Perry White Pipes

Perry White Pipes is het Amerikaanse handgemaakte briarpijpenmerk dat Robert Perry "Bob" Swanson (1947-2020) in zijn eentje in Florida runde. De naam is geen bedrijfsnaam maar een familieherinnering: Swanson ontleende zowel zijn tweede voornaam als de merknaam aan zijn grootvader Perry White. De productie groeide nooit uit tot serieschaal; de bekendheid van het merk berust minder op het totale aantal pijpen dan op de afwerkingsdetails en de witte ring die op elke steel terugkeert.

Swanson en zijn band met de pijp

Swanson werd geboren op 10 februari 1947 in Bloomington, Minnesota. Het grootste deel van zijn leven werkte hij buiten de pijpenwereld: hij was journalist in Minneapolis, werkte in dezelfde staat in de vastgoedsector en richtte zich, na zijn verhuizing naar Florida, op de kwekerij. In 1967 begon hij met pijproken en al in de eerste jaren raakte hij aan het verzamelen; hij ging van Falcon-pijpen met een op het metalen steelgedeelte geschroefde kop, via Weber, naar de Charatan-pijpen die hij in een pijpenwinkel tegenkwam. Deze interesse hield levenslang stand en resulteerde in 2006 in zijn voortrekkersrol bij de oprichting van de internationale verzamelaarsvereniging International Charatan Collectors Society.

Zijn overstap naar het pijpenmaken zelf wordt toegeschreven aan de vriendschap die hij sloot met Dave Hunter, een in de omgeving van Minneapolis bekende hersteller. Volgens Swansons eigen verhaal maakte hij zijn eerste pijpen eind 1975 op aansporing van Hunter en verdeelde hij de dertig à veertig pijpen die hij in die periode produceerde onder zijn vriendenkring; het monteren van de steel liet hij aan Hunter over, omdat hij zelf niet over de benodigde apparatuur beschikte. De productie zakte al snel terug naar één of twee pijpen per jaar en stopte daarna helemaal. De eigenlijke periode van het merk begint veel later, in de Florida-jaren. Swanson heeft in die fase verteld dat hij Lee von Erck leerde kennen, die de werkbank van Hunter had overgenomen, dat hij diens seminars volgde en dat hij zijn gevoel voor symmetrie opdeed door te werken in diens atelier in het noorden van Michigan. In welk jaar de reguliere productie onder de merknaam precies begon, staat niet in de bronnen.

Materiaal en techniek

De onderstaande technische details berusten op de eigen beschrijving van de maker; er is geen onafhankelijk onderzoeksverslag bekend. Volgens Swanson worden de koppen gezaagd uit wortelhout dat minstens twee jaar in de open lucht is gerijpt; hij had zelf stukken liggen die tot vijftig jaar hadden gewacht. Na het zagen ondergaat elke kop nog een aan het atelier eigen extra bewerking. Koppen met gebreken die opvulling nodig hadden, hield hij apart om zelf te gebruiken of aan vrienden te geven.

Het gebied waarop het merk zich echt toelegt, is de inwendige techniek. Het rookkanaal wordt zowel geboord als in dezelfde mate geruimd; Swansons maatstaf was dat de pijpenreiniger zonder te forceren de kanaalopening op de bodem van de kop moet kunnen bereiken. Voor de tenon wordt naar verluidt meestal delrin met een diameter van een kwart inch gebruikt, waarbij de steel dikker wordt gelaten om het risico op breuk te verkleinen. De binnenkant van de kop wordt niet geverfd: het oppervlak wordt zo bewerkt dat de koollaag zich sneller vormt, waarna er een dunne transparante laag met organische inhoud overheen wordt aangebracht, zodat de nerf ook van binnenuit zichtbaar blijft. Bij sommige pijpen wordt een houten verlengstuk op de steel gezet; het verlengstuk wordt vastgemaakt aan de steel en niet aan het briar, omdat verschillende materialen bij warmte in verschillende mate uitzetten.

Witte ring en stempel

Elke met de hand gevormde steel heeft een dun wit ringetje, gesneden uit kunstivoor. Dit detail, dat speelt met de merknaam, geldt tegelijk als herkenningsteken. Op de koppen staat een handgeschreven stempel "PERRY WHITE" met daarbij de vermelding "HAND MADE". In het vormenrepertoire zijn af en toe sporen van Charatan te herkennen — Swanson heeft dit zelf ook toegegeven — maar naast de klassieke families komen ook exemplaren met grote koppen en dikke wanden veel voor.

Swanson was een actief lid van de pijpenclub van Fort Lauderdale. Op 16 juli 2020 overleed hij in het plaatsje Lake Placid in Florida; de productie eindigde met hem en de website van het merk werd gesloten. Zijn pijpen zijn tegenwoordig alleen nog in de tweedehandsmarkt te vinden.