Piet Binsbergen

Piet Binsbergen is een meester die werkzaam is in de Zuid-Afrikaanse stad Pretoria en die zich heeft gespecialiseerd in de reparatie en restauratie van beschadigde pijpen. Hij kwam niet via een klassieke leerlingschap tot het vak, maar via zijn professionele achtergrond in de beeldende kunst; deze herkomst bepaalt zowel de technische als de vormelijke kant van zijn werk.

Schilder en docent

Het eigenlijke beroep van Pieter Binsbergen is schilderkunst. Er wordt vermeld dat hij aan de Universiteit van Pretoria beeldende kunst studeerde, een masteropleiding in de schilderkunst volgde en jarenlang als kunstdocent werkte. Volgens zijn biografie op Pipedia werd hij in 1993 hoofd van de afdeling beeldende kunst van de Pretoria Boys High School en nam hij in 2007 de rol van coördinator kunstonderwijs op zich bij de onderwijsfaculteit van dezelfde universiteit; deze twee data konden niet in een onafhankelijke bron worden bevestigd. Er wordt aangegeven dat hij als schilder solotentoonstellingen, wedstrijdprijzen en werken in buitenlandse collecties op zijn naam heeft staan.

De overstap naar reparatie

Binsbergens belangstelling voor de pijp gaat terug tot de jaren in zijn schildersatelier; reparatie werd pas later, na zijn kennismaking met pijpenkringen in de VS, tot een bezigheid. Naar verluidt heeft hij zo'n twee jaar lang oude pijpen bewerkt die hij van familie, kennissen en antiekmarkten had verzameld, om al lerend te toetsen wat hij zich eigen maakte.

Er wordt vermeld dat hij de technische kant van het vak leerde van de Zuid-Afrikaanse meester Jean du Toit; du Toit signeert zijn pijpen met de naam 'Jan Pietenpauw'. Ook het draaien van briar en mondstuk op de draaibank heeft hij naar verluidt binnen deze relatie geleerd. Het moet gezegd dat deze details op één enkel verhaal berusten. Met de aanschaf van een Myford ML7 metaaldraaibank groeide zijn wat ongestructureerde interesse uit tot een geregelde reparatiewerkplaats.

Restauratieopvatting en de 'Hot Rods'

Binsbergen stelt dat het doel bij een gewone restauratie is de pijp zo dicht mogelijk bij zijn oorspronkelijke staat te brengen. Voor stukken die te zwaar beschadigd zijn om te redden, volgt hij echter een andere weg: in plaats van pijpen met gebroken steel, verloren mondstuk of oneconomische reparatie af te voeren, herinterpreteert hij ze. Hij noemt deze werken 'Hot Rods'; er wordt aangegeven dat hij het merendeel daarvan in zijn eigen collectie houdt.

Onder de technieken die hij bij de stukken van deze serie gebruikt, vallen zandstraling, het vervaardigen van nieuwe mondstukken, gelaagde kleuring met leerverf en op de steel aangebrachte banden. Er wordt vermeld dat hij als bandmateriaal ongebruikelijke keuzes gebruikt, zoals olijfhout, nijlpaardbeen en buckeye-wortel, en dat hij bij breukplekken messing reparaties toepast. De koppen die hij onder handen neemt, zijn meestal oude Engelse en Amerikaanse pijpen verzameld op Zuid-Afrikaanse antiekmarkten; hieronder zijn exemplaren gedocumenteerd die op GBD-koppen zijn gebaseerd.

Positie

Binsbergens naam wordt genoemd als een van de weinige zichtbare namen van de op internationaal niveau weinig bekende Zuid-Afrikaanse pijpenambacht. Zijn productie is niet seriematig; het zwaartepunt ligt bij reparatie- en onderhoudswerk op bestelling. Zijn geherinterpreteerde stukken worden vanuit verzamelperspectief eerder beschouwd als afzonderlijke kunstobjecten dan als een klassiek merk. Volgens registraties heeft hij reparaties uitgevoerd voor enkele belangrijke verzamelaars in het land.