Reichert (Axel Reichert)

Reichert is de naam van de eenmanswerkplaats die de Duitse pijpenmaker Axel Reichert runt in het stadje Merzig in de deelstaat Saarland. Merzig is een klein plaatsje in het uiterste zuidwesten van Duitsland, vlak bij de grens met Luxemburg. De werkplaats, die in handelsregisters staat geregistreerd onder de naam "Axel Reichert Pfeifenmanufaktur", produceert sinds 1998 stukken die van begin tot eind uit één hand komen en geen van elkaar gelijk zijn. De reden dat de jaarlijkse output laag blijft, is minder een bewuste keuze dan de werkwijze zelf: Reichert heeft de pijpenmakerij lange tijd in de uren buiten zijn eigenlijke werk voortgezet.

De achtergrond van de werkplaats

Volgens de eigen presentatietekst van de meester is het startpunt van deze onderneming de wens om een naar eigen ontwerp gemaakte pijp te bezitten. Hij maakte eerst kennis met andere pijpenmakers, en nam vervolgens deel aan werkplaatswerkzaamheden; een van de namen die in deze leerperiode wordt genoemd, is Rainer Barbi. Deze informatie berust uitsluitend op Reicherts eigen weergave en wordt niet door een onafhankelijke bron ondersteund.

Materiaalopvatting

Het eerste criterium waar de werkplaats de nadruk op legt, is de grondstof. De te gebruiken blokken bruyèrehout (briar) worden door de meester zelf uitgezocht in het houtatelier; de voorkeur gaat uit naar plateau-briar, de soort die de buitenschors van de wortel behoudt en waarin de nerftekening het duidelijkst zichtbaar is. Het niet dichten van gebreken met pasta geldt als een van de basisprincipes van de werkplaats: er wordt aangegeven dat er geen Reichert-pijp bestaat met sporen van een vulling. Bij de afwerking ligt het accent op gladde (smooth) oppervlakken.

Bij de mondstukken wordt uitsluitend eboniet (vulkaniet) gebruikt; de reden hiervoor is dat dit materiaal zachter aanvoelt tegen de tanden. Elk mondstuk wordt bovendien apart aangepast aan de bijbehorende ketel, en de pijp kan naar keuze van de gebruiker met of zonder filter worden ingericht. Er wordt aangegeven dat bij bandjes en versieringsdetails edele houtsoorten en materialen zoals hoorn worden gebruikt; omdat deze details grotendeels berusten op verkooppresentaties, moeten ze niet als vaststaand worden beschouwd. Afhankelijk van het model kan het voltooien van één pijp tot vijfentwintig uur duren; deze duur is het natuurlijke gevolg van het feit dat het grootste deel van het werk met handgereedschap in plaats van machines wordt uitgevoerd.

Herkenning en positie

De praktische manier om Reichert-pijpen te herkennen, is het merkteken op het hout: het logo wordt nadat de pijp klaar is met een laser aangebracht. Doordat de productie bestaat uit een beperkt aantal unieke stukken, staat deze pijp ver af van de logica van serieproductie. In dit opzicht staat de werkplaats minder dicht bij de naoorlogse Duitse fabriekstraditie dan bij de opvatting van de kleine eenmanswerkplaats die de afgelopen veertig jaar op het Europese continent gangbaar is geworden. In hoeverre de werkplaats in 2026 nog actief is, kan echter niet met een actuele bron worden bevestigd.