Rocheleau Briar Pipes

Rocheleau Briar Pipes is de naam van een klein pijpenatelier dat de Canadese schilder John Rocheleau in zijn eentje runde. Het atelier was in de jaren 2000 slechts enkele jaren actief; het beperkte aantal overgeleverde werken wordt in de Noord-Amerikaanse artisanale pijpenwereld echter nog steeds met oppervlaktebewerking geassocieerd. Rocheleau zou in West-Canada, in de provincie British Columbia, hebben gewerkt; omdat deze locatiegegevens op één enkele secundaire bron berusten, gelden ze niet als zeker.

Achtergrond van de vakman

Rocheleaus eigenlijke bezigheid was niet pijpen maken, maar schilderen. Hij werkte met olieverf en acryl aan landschappen en maakte ook beeldhouwwerk uit steen, metaal en hout. Het maken van pijpen was werk van een beperkte periode tussen deze twee bezigheden in. Omdat er in het atelier geen andere meester of assistent was, bleef de jaarlijkse productie laag; dat is ook de reden waarom de exemplaren die tegenwoordig op de tweedehandsmarkt opduiken relatief zeldzaam zijn.

Vorm en oppervlak

Het technische detail dat in de bronnen steeds terugkomt, is dat de vorm grotendeels met handgereedschap werd gemaakt: het blok werd met vijl en schuurpapier geopend, en naarmate de nerftekening duidelijker werd, werd de uiteindelijke vorm daarop afgestemd. Het gebruikte materiaal wordt omschreven als hoogwaardige bruyèrewortel (briar).

Op het oppervlak komen zowel glad gepolijste als ruw bewerkte (rustication) stukken voor. In restauratieteksten wordt vermeld dat de ruwe textuur werd aangebracht met een roterend handgereedschap met snijkop (Dremel), waardoor het resultaat op zandstralen lijkt. Op de plek waar schacht en mondstuk samenkomen, en rond de rand van de kop, liet men graag smalle, gladde stroken staan.

De beschildering was niet in één laag klaar; de kleur werd in meerdere fasen over elkaar aangebracht en diende niet om de nerfverschillen van het hout te verhullen, maar juist om ze te benadrukken. De mondstukken werden met de hand bewerkt uit eboniet (vulcaniet); voor het verschil van dit materiaal met andere opties, zie mondstukmaterialen.

Stempel en sluiting

De pijpen dragen op de onderkant van de schacht een stempel "Rocheleau" die aan handschrift doet denken. Bij sommige exemplaren staat naast het stempel ook een korte code van letters en cijfers; omdat er geen gepubliceerde tabel bestaat die verklaart waar deze code voor staat, is het gebruik ervan voor datering niet betrouwbaar.

Rocheleau moest het pijpen maken staken vanwege klachten aan hand en pols. In zijn afsluitende aankondiging liet hij weten dat hij het bedrijf sloot en dat de website van het atelier in 2007 offline zou gaan; de exacte sluitingsdatum wordt door geen ander document dan deze aankondiging bevestigd. In de jaren daarna richtte hij zich weer op schilderen en schrijven. Het atelier wordt, naast generaties omvattende Canadese huizen zoals het in Montreal gevestigde Blatter & Blatter, herinnerd als kortstondig maar als apart hoofdstuk.