ROSTIAK (Joseph Rimbaud)

ROSTIAK is een eenmanswerkplaats gevestigd in het dorp Les Crozets, in de Jura-regio in het oosten van Frankrijk. De naam achter het merk is Joseph Rimbaud, in de gemeenschap bekend als "Jojo Rostiak". Rimbaud volgde een technische opleiding in werktuigbouwkunde, kreeg eerst als gebruiker belangstelling voor pijpen, en zette deze belangstelling later om in een beroep. Zijn pijpen onderscheiden zich niet door het herhalen van klassieke Franse modellen, maar door hun lichte rompen die worden gevormd naar het stuk hout dat voorhanden is.

De weg naar meesterschap

Rimbaud was tijdens zijn technische opleiding zichzelf pijpen begonnen te snijden; zijn eerste pogingen deed hij met gemakkelijk verkrijgbaar hout zoals buxus, en voor vrienden. In 2002 verhuisde hij naar Jura om het beroep serieus op te pakken. De regio omvat het historische centrum van de Franse pijpenmakerij, Saint-Claude; de grote werkplaatsen werken hier nog altijd. Volgens de overlevering trad Rimbaud in 2003 in dienst bij de assemblageafdeling van de fabriek Chacom, nam hij twee jaar later de verantwoordelijkheid voor deze afdeling op zich, en verliet hij de fabriek in 2006.

De eigenlijke opbrengst van de fabrieksjaren was de band die hij opbouwde met meesterpijpenmaker Pierre Morel. Rimbaud, die in de periode dat hij zijn levensonderhoud verdiende als timmerman, bracht zijn avonden en weekenden door aan de werkbank van Morel en leerde zo de kneepjes van het vak; hij beschouwt hem als zijn enige meester op dit gebied. Ook de bijnaam "Rostiak", die in de gemeenschap ingeburgerd raakte, zou van Morel afkomstig zijn. In de jaren waarin het gezinsleven intensiever werd, lag de productie lange tijd stil; het ontstaan van de naam als zelfstandig merk wordt gedateerd op 2016.

Stijl en materiaal

Het meest besproken kenmerk van Rostiak-pijpen is het gewicht: doordat de ketels klein worden gehouden en de romp wordt uitgedund zonder overtollig materiaal achter te laten, blijven de pijpen bijna onmerkbaar licht tussen de tanden. Ook de oppervlaktebehandeling gebeurt met dezelfde ingetogenheid; in plaats van beits wordt de voorkeur gegeven aan natuurlijke afwerkingen zoals bijenwas en carnaubawas, zodat het nervenpatroon zichtbaar blijft.

Het hoofdmateriaal is briar, maar in de werkplaats worden ook lokale houtsoorten zoals buxus bewerkt; er zijn ook stukken opgetekend waarin briar samen met morta wordt gebruikt. Voor stelen wordt de voorkeur gegeven aan eboniet (vulkaniet) en acryl, en er komen exemplaren met bamboesteel voor. De productie loopt via twee sporen: benoemde ontwerpreeksen zoals Champignon, Digitale, Fumeterre en Svelte, en unieke stukken. De reeksen worden gezien als variaties op één gemeenschappelijk idee, waardoor geen twee pijpen ooit identiek zijn. Ook voorbeelden in de langstelige churchwarden-vorm behoren tot de producten van de werkplaats.

Naast pijpen maakt Rimbaud ook houten voorwerpen zoals borden, dienbladen, kommen en dozen; in dit opzicht functioneert de werkplaats minder als een pijpenwerkbank in enge zin en meer als een algemene houtbewerkingswerkplaats. In beroepsregisters staat hij bekend als meesterpijpenmaker verbonden aan de Saint-Claude-school.